يادداشت دوالى
Varice
معمولا ضعفى در سياهرگهائى كه خون را به سمت قلب مىبرند پديدار گشته در نتيجه قوه كشش آنها كم مىشود . خون را به درستى نمىتوانند رد كنند . ازاينرو رفتهرفته گشاد شده ، به روى هم مىپيچند و راه رفتن را دشوار مىسازند . گاه پاها چنان ورم مىكنند و سنگين مىشوند كه ناچار نياز به عمل جراحى و بريدن و برداشتن رگ حاصل مىگردد . تا زمان نگارش اين يادداشت علم پزشكى هنوز داروئى براى جلوگيرى و درمان آن نيافته است . گاهى سياهرگهاى قسمتهاى ديگر بدن بدين عارضه دچار مىشوند . مانند وريدهاى معده و روده و غيره كه بعضى اوقات پاره شده و خونريزى مىنمايند . همچون خون بواسير و معده و . . . اين خونريزى به خودى خود بند مىآيد و گاه هرچند وقت يك بار بروز كرده و باز بند مىآيد . خيلى بهندرت اتفاق مىافتد كه ايجاد خطر كند .
پزشكان پيشين سبب پيدايش دوالى را از تجمع مادهء ثقيل و سنگين سودا مىدانستند .
آنان عقيده داشتند كه « سودا » به سه قسم در بدن وجود دارد :
قسم اول آنكه ماده ثقيل و سنگينى است و به سمت قسمتهاى اسافل بدن رفته و توليد بواسير يا واريس يا داءالفيل مىكند .
قسم دوم ماده رقيق و محلول در خون است و در همه اعضاى بدن پراكنده شده و سبب بروز بسيارى از بيماريها مىگردد به هر عضوى كه بيشتر توجه كند ايجاد ناخوشى در آن مىنمايد . غالبا به مغز و اعصاب زيادتر توجه داشته و موجب بيمارىهاى دماغى مىگردد .
قسم سوم ماده بسيار رقيق و همچون بخار است و از راه پوست خارج شده ايجاد