روى احتياج و اتفاق به خواص طبى بعضى گياهان پى بردهاند كه پزشكان امروز و علماى فن اكثرا از آنها اطلاعى ندارند . فى المثل در يك كتاب طب قديم كه نزد اينجانب مىباشد نوشته شده كه در سال 1005 هجرى بيگم صاحب ، ملكه هندوستان دچار زخم خطرناكى شد ، پزشكان هيچ علاجى براى آن نمىدانستند . در اين وقت يك نفر جوكى شيره گياهى را به روى زخم او ماليد و در پى آن اين زخم مهلك به سرعت التيام يافت و خوب شد . . .
در روستاها و شهرستانهاى ايران اينگونه داروهاى معجزهآسا براى درمان قطعى بيماريها در برخى از خانوادهها سينه به سينه ضبط و نوشته شده است كه از اسرار خانوادگى بوده و فقط آن را به اولادان خود مىآموزند . پزشكان قديم بيشتر معالجات و خواص نباتات را از مردم باديهنشين و روستائيان فرامىگرفتهاند . نوشتهاند كه طبرى پزشك نامى ايران در دهات و ولايات مختلف مىگشت و از مردم خواص طبى گياهان و نحوه معالجات آنان را فرامىگرفت . اين بزرگان چنين كارى را براى خود عار نمىدانستند و مىگفتند « شاخ گلها هرجا كه مىرويد گل است » .
باز هم آمده است وقتى ذكرياى رازى به اندلس مىرفت با قافلهاى از صحراى ليبى مىگذشت يكى از همراهان قافله سكته كرد و جان از دست داد . رازى به همسفران گفت تركههائى فراهم آورند و مسكوت را با تركه بزنند . چنين كردند ، در نتيجه نفس ظاهر و آثار حيات در او پيدا شد . اين روش درمانى شهرت يافت ، تا آنكه ، پس از بازگشت او به بغداد ، خليفه وى را نزد خود بخواند و احترام زياد به او گذاشت . پرسيد شنيدهام مردهاى را زنده كردهاى ؟ رازى در پاسخ گفت : من اين روش معالجه را از يك ساربان فراگرفتهام .
پزشكان پيشين در خصوص درمان سرطان ، با استفاده از گياهان ، تحقيقات زيادى كردهاند كه از حد و حصر به در است . خلاصه نتايج تحقيقات آنان از اين قرار است :
1 - به محض پيدايش غده سرطانى بايد با عمل جراحى غده را از بيخ و بن برداشت .
2 - با داروهاى گياهى و با رعايت طبيعت بيمار بايد به درمان پرداخت .
3 - در ابتداى ابتلاء به بيمارى با استفاده از داروهاى گياهى معالجه امكانپذير خواهد بود ، ولى چنانچه بيمارى پيشرفت نموده و در بدن انتشار يابد ديگر بدان علاج نخواهد
راز درمان ( رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى ) ( فارسى ) — صفحة 225
مساهمون: عبد الله احمديه
ص٢٢٥