بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
حمد بىحد صانعى را سزد كه قلب و شريان را اوعيهء روح حيوانى ساخته و سپاس بىقياس حكيمى را زيبد كه حركت جنان را موقوف غلبهء زندگانى داشته ؛ انبساط شرائين را به سبب جذب نسيم موجب ترويح فرموده و انقباض او را از جهت دفع بخار دخانى باعث تفريح نموده ؛ تركّب جنس مقدار نبض به اقطار ثلاثه گواه بر بساطت ذات اوست و قلّت جسّ كيفيّت قرع حركت به اصابع شاهد بر كثرت صفات او . انقضاى زمان حركت و سكون بر ثبات وجودش دليل ساطع و تغيّر قوام آلت بر قيام دوام ذات پاكش برهان قاطع . جنس خلاء و امتلاء دالّ بر آنكه خلاء از وجودش محال و حرّ و برد لمس را حاصل از فيض او اعتدال . حصول استوا و اختلاف به جميع اصناف موقوف بر قدرت اوست و وصول نظام به اختلاف و وزن زمان حركت به سكون مقدّر به صنعت او .
بالجمله ؛ چون در استقصاى محمدت جامع محامد نامتناهى و استيفاى معرفت صنايع و حكم الهى اصابع ادراك خدر و نبض احساس ملتوى است ، پس همان به كه از اين خيال محال باز مانم و به اداى نبذى از نعت سرور كائنات پردازم .
جواهر زواهر تعريف و توصيف سزاوار جناب سرور انبياء كه پيش طول ايوان رفعتش عرش اعظم قصرى است قصير ، و لآلى متآلى درود نامحدود نثار حضرت سلطان الاذكياء كه به مقابلهء عظم ادراكش عقل كلّ طفلى است صغير . اشراف و
نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — صفحة 3
مساهمون: محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
ص٣