11 . نبض صغير و قوى و بطىء و صلب
سببش عدم حاجت * و صلابت آلت * و قوّت قوّه باشد . اما به قول جالينوس ، اين نيز ممكن الوجود نيست ؛ لما مرّ فى التاسع .
12 . نبض صغير و قوى و بطىء و لين
سبب اين عدم حاجت * و قوّت قوّه * و لينت آلت بود . و صغر اين كمتر از صغر صلابت باشد ، زيرا كه براى قوّت و عدم حاجت همچون صلابت مانعى [ از ] بسط نيست .
13 . نبض صغير و ضعيف و سريع و صلب
سببش صلابت * و ضعف * و كثرت حاجت است . و اين نبض وقتى به ظهور آيد كه ضعف كثير نباشد ، زيرا كه سرعت داعى قوّة مّا است .
14 . نبض صغير و ضعيف و سريع و لين
سبب او ضعف * و كثرت حرارت * و رطوبت بود ، اما اگر صغر و ضعف اين نبض به واسطهء كثرت ضعف قوّه بود ، پس اجتماع او با سرعت كه او را قدرى قوّت در كار است امكان ندارد .
15 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و صلب
سبب صغير و ضعيف و صلب ضعف و صلابت بود * و سبب بطىء ضعف و قلّت حاجت . و گاهى اين نبض به واسطهء ضعف و حاجت عارضى ( به سبب صغر و بطوء ) متواتر نيز گردد .
و هرگاه مستحمّ به آب بارد قضيف قليل اللحم باشد و لبث او در آب معتدل بود ، نبض او همچنين گردد .
زيرا كه سردى در مثل اين ابدان به سوى اعضاى باطنى به سرعت و اصل مىگردد ( بنا بر قلّت لحم ) . پس ، حرارت غريزى ضعيف مىشود و در قوّه نقصان رو مىنمايد و صلابت ( بنا بر تكثيف برودت اجزاى عرق را ) حاصل مىگردد .
و هرگاه لبث او در آن طول كند ، در آن وقت ، صغير ضعيف متفاوت صلب گردد ؛ به سببى كه در مقام نبض مذكور بيايد .