قسم چهاردهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت و صلابت و لين
و اين قسم نيز منقسم به هشت نوع بود :
1 . نبض قوى و متواتر و صلب
و اين محصلة الوجود نيست . چه :
- به قول جالينوس ، قوّت به اعتدال مزاج يافته مىشود و صلابت از ردائت آن ، فاجتماعهما ممنوع . و قطع نظر از آن ، صلابت را صغر لازم است .
- و اگر سبب تواتر ضعف قوّه بود ، اجتماع او با قوى ممكن نيست .
- و اگر سبب تواتر شدّت حاجت بود ، وجود او بىتقدّم سرعت امكان ندارد .
2 . نبض قوى و متواتر و لين
سببش قوّت قوّه * و شدّت حرارت * و كثرت رطوبت است . و اين نبض بىعظم و سرعت نباشد ، لوجود اسبابهما .