تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — صفحة 162

مساهمون:

ص١٦٢

4 . نبض قوى و بطىء و لين

سببش قوّت قوّه * و قلّت حرارت * و كثرت رطوبت است . و اين نبض بنا بر قلّت حاجت بىصغر نباشد ، ليكن صغر صلابت مع قوّت زياده‌تر از صغر عدم حاجت مع قوّت بود ؛ لما قلنا فى النبض الصغير .

5 . نبض ضعيف و سريع و صلب

6 . نبض ضعيف و سريع و لين

و اين هر دو صنف ممكن الوجود نيستند ( به سبب ضدّى كه ميان ضعف و سرعت است ) . اما اگر ضعف كم باشد ، جايز است كه سرعت با ضعف جمع شود ( چنانچه در نبض ششم قسم بالا مسطور شد ) ، ليكن در آن صورت اين نبض بىصغر نباشد ، مگر آنكه كمى ضعف و كثرت حاجت نبض را در عظم و صغر بر اعتدال دارد .

7 . نبض ضعيف و بطىء و صلب

سبب اين ضعف قوّه * و قلّت حرارت * و كثرت يبوست يا برد مجمّد بود . و اين نبض صغير باشد ( بسبب الضعف و صلابة الآلة ) . و باشد كه بنا بر زيادتى حاجت عارضى به واسطهء صغر و بطوء تواتر لاحق گردد ، اگرچه حاجت بر حاجت طبعى زياده نبود .

8 . نبض ضعيف و بطىء و لين

سببش ضعف قوّه * و قلّت حاجت * و كثرت رطوبت است . و اين نبض در سوء مزاج رطب قلب يافته مىشود ( لاجل السبب المذكور ) . اما هرگاه در اين قسم نبض ضعف در غايت رسد ، صغر و تفاوت نيز ظهور نمايد .
نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — صفحة 162 | محمد اعظم خان ( ناظم جهان ) / اسماعيل ناظم