قسم چهاردهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار تواتر و تفاوت و امتلاء و خلاء
و هذا ايضا على اربعة اقسام :
1 . نبض متواتر و ممتلى
و اين محصلة الوجود نيست . چه :
- سببش اگر كثرت حاجت و امتلاء شريان از روح و خون يا مادهء حارّ بود ، بىعظم و سرعت نباشد .
- و اگر ضعف قوّه و امتلاء مادهء فاسد بود ، بىضعف و صغر نباشد .
2 . نبض متواتر و خالى
سببش ضعف قوّه و خلوّ شريان از روح و خون است . و اين نيز بىضعف و صغر نباشد .
3 . نبض متفاوت و ممتلى
سببش قلّت حاجت ( چندانكه مؤدّى به بطوء و صغر نگردد ) * و امتلاء رگ از مواد بارد است .
4 . نبض متفاوت و خالى
سببش برد شديد مقلّل حاجت يا سقوط قوّه است * مع قلّت روح و دم .