كويند و اين مرض است رطوباتى و اكر مختلط و ممزوج نيستند و مسمّى از يكديكراند شطر الغب كويند و در اين هنكام با اين دو خلط هر دو داخل عروقند و لازماند يا هر دو خارج و داير احدهما داخل و ديكرى خارج و علامت ان مرك است از علامات تب صفراوى و بلغمى علاج در يوم اوّل منضجى از تاجريزى بنفشه نيلوفر خارخسك كاوزبان ريشهء كاسنى هريك 2 م ل عناب پستان هريك ده عدد ترنجبين 5 م ل بنوشند و در ايّام منضج خفيف نوشيده از عقب حقنه از خشايش و غيره كه مكرّرا ذكر شده بعلاوه ريشهء كاسنى اكليل الملك هريك 2 م ل كافشه جو مقشر بزرك سفيد هفت م ل شكر سرخ كزنكبين هريك ده م ل مغز فلوس دوازده م ل ريوند چينى م ل ترنجبين پنج م ل روغن بادام 3 م ل پنج دفعه عمل نمايند و طرف عصر ترنجبين نه خاكشى آب كرم بنوشند و پس از آنكه به همين ضابطه سه چهار پنج يوم اماله نموده و مراعات ايّام بحران را از دست نداده مسهل مشروب بنوشند انكهى صبحها يك م ل قرص ورد كه كه اجزاء ان كلسرخ تخم كاسنى هريك شش م ل سنبل الطّيب مصطكى هريك يك م ل قرص ساخته يا هفت م شربت بزورى يا بيست م سكنجبين بنوشند و غذا در ايّام هفته الى يوم چهاردهم مرض نخودآب ساده بعلاوهء ان خربزه بسيار نازك و انار ميخوش مركّبا نافع است و نخودآب سكنجبين و شربت نارنج نيز مفيد است و ساير اقسام حميّات مركّبه موقوفست بحدس طبيب و ترك معالجات او از مفردات چنانچه محمد ذكريّا ذكر نموده است لا يمكن تصوّر جميع الحميّات المركّبه مع علاجاتها المخصوصه بها بل بيغى للطيب ان تجهد المتعرف
تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى ) — صفحة 165
مساهمون: محمد مؤمن بن محمد حسين النخعي الآشتيانى
ص١٦٥