تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 666

مساهمون:

ص٦٦٦

اخوت

روزنامه اخوت به مديريت سيد حسن مؤيد كاشانى و هادى مولوى گيلانى به‌طور هفتگى از هشتم شعبان 1328 تا 24 جمادى الاول 1329 در شهر رشت انتشار يافته است ، اين روزنامه ناشر افكار گردانندگان مدرسه‌اى به همين نام بود . وجه اشتراك سالانه در رشت 1 تومان ، ساير شهرها 12 قران ، تك‌شماره در رشت 2 شاهى ، در ساير ولايات 3 شاهى بوده و روزنامه طى دو سطر چنين اعلام كرده است : « اين روزنامه فقط از اخلاق سخن مىراند . چون قيمتش به مصرف شاگردان مجانى مىرسد ، پس از فرستادن چهار نمره وجه آبونه برات خواهد شد ، هرگونه اخبار از ادارات و غيره و هر گفتار كه به مسلك اخوت عالى باشد پذيرفته خواهد شد » روزنامه در 4 تا 6 صفحه چاپ و نشر مىيافت . هادى مولوى گيلانى ، دهقان‌زاده‌اى از دهستان پاكنار رشت متولد سال 1250 خورشيدى بود كه از جوانى به عرفان و تصوف علاقمند شد و در راه دستگيرى خلق از پا ننشست تا به سال 1330 خورشيدى در تهران خرقه تهى كرد .

گيلان

نخستين شماره روزنامه پرمحتوا و سياسى گيلان در 26 شعبان 1328 در شهر رشت چاپ و منتشر گرديد ، براون مىنويسد : « يك روز در ميان انتشار مىيافت ، ناشر آن م . ص و روزنامه معتدلى بوده است » فخرائى مىنويسد : « در صدر صفحه نام مدير م . . . ظ . و نام سردبير محمد على قيد شده و تا شماره 54 مورخ رجب 1329 به همين كيفيّت ادامه داشته و از شماره 55 به بعد اسامى مزبور از صدر صفحه حذف شده به ذكر نام محمد كاظم در آخر صفحه چهارم اكتفا شده است » در مورد روش آن مىنويسد : « در سرلوحه‌اش اين جملات ذكر شده بود : روزنامه ملى ، آزاد سياسى ، تاريخى ، تجارتى ، عجالتا هفته‌اى سه نمره طبع و نشر مىشود . . . بيشتر گفتگوهايش پيرامون مسائل سياسى روز و پاسخ‌گويى به دشمنان آزادى بود و بسيارى از مقالات سياسى آن را حسين كسمائى مىنوشت ، مسلك سياسىاش اعتدالى بود . » در شماره دهم سال دوم اين روزنامه نامى از مديرمسئول ديده نمىشود ، فقط در انتهاى ستون سوم صفحه چهارم نوشته شده است : « محمد كاظم . رشت . مطبعه عروة الوثقى » قطع روزنامه 28 * 42 سانتىمتر و تاريخ آن سه‌شنبه 20 ذى حجة الحرام 1329 قمرى مىباشد . قيمت اشتراك سالانه‌اش در رشت 25 قران و ولايات داخله 30 قران بود .

مهدى حمال

از اين روزنامه كه به روش فكاهى نشر مىيافت رابينو و براون ذكرى به ميان آورده و آن را روزنامه فكاهى معرفى كرده‌اند كه در تاريخ 16 رمضان 1328 به مديريت اكبرزاده فقط يك نمره چاپ گرديد .

كنكاش

روزنامه كنكاش به مديريت محمد على حسن از روز 13 ذى القعده 1328 قمرى در چهار صفحه در شهر رشت چاپ و نشر يافته است . مشخصات روزنامه و بهاى آن چنين نوشته شده است : « محل اداره : رشت . سبزه‌ميدان . منزل حاج حسن آقا . عنوان تلگرافى : رشت كنكاش . قيمت اشتراك رشت سالانه 20 قران ، ششماهه 17 قران ، سه ماهه 10 قران ، ساير ولايات 30 قران ، 20 قران ، 12 قران . ممالك خارجه 40 قران ، 22 قران ، 13 قران . قيمت اعلانات صفحه اول سطرى 10 شاهى ، صفحه چهارم سطرى 5 شاهى ، تك نمره در رشت 3 شاهى . ساير ولايات 4 شاهى » ترتيب انتشار آن هفته‌اى دو شماره بوده است ، اين روزنامه بعدا به تهران منتقل گرديد .

نجات

از اين روزنامه آگاهى لازم را نداريم ، براون و رابينو مىنويسند : « نجات : روزنامه چاپ ژلاتينى منتشره در رشت » فخرائى نيز مىنويسد : « 1328 . مسلك آزاد . مقالاتش تجارتى است . »

صداى رشت

روزنامه صداى رشت به مديريت ع . احمدزاده هفته‌اى دو شماره از روز 15 ماه محرم 1329 در رشت مطبعه سعادت به چاپ مىرسيده و شعار آن حريت ، مساوات و عدالت بوده است . ساير مشخصات آن بدين شرح است : عنوان مراسلات . رشت . اداره صداى رشت . آبونمان رشت سالانه 35 قران ، ولايات داخله 30 قران . ولايات خارجه 35 قران ، تك‌نمره در همه جا 3 شاهى ، قيمت اعلانات صفحه اول سطرى 1 قران ، صفحه آخر سطرى 10 شاهى . شماره 19 آن به تاريخ 2 ربيع الثانى 1329 در دست است . مرحوم فخرائى ترتيب انتشارش را در هفته 3 شماره و روش آن را « بر طبق رويه و مسلك افصح المتكلمين » مىداند .

نداى رشت

روزنامه نداى رشت در سال 1329 قمرى در رشت منتشر شد . از اين روزنامه فقط دو شماره منتشر شده است . بر طبق نظر رابينو شماره اول در تاريخ 28 ربيع الاول 1329 و شماره دوم در روز دوم ربيع الآخر همان سال منتشر گرديد و آگاهى ديگرى از اين روزنامه در دست نيست .

نوع بشر

روزنامه نوع بشر را محمد تقى شيرازى به صورت دو شماره در هفته به قطع كوچك و دو ستونى در تاريخ 25 ربيع الثانى 1329 ه . ق در شهر رشت چاپ و نشر نموده است . مشخصات شماره پنجم مورخ چهارشنبه 18 شهر جمادى الاول تنگوزئيل 1329 آن چنين است : « عنوان مراسلات ، رشت راسته علاقبندها . دكان آقا مشهدى احمد . قيمت اعلانات صفحه اول سطرى 1 قران ، صفحه آخر 10 شاهى ، قيمت اشتراك رشت 15 قران ، ساير بلاد داخله به اضافه اجرت پست . قيمت تك‌نمره همه جا 2 شاهى » . مسلك روزنامه بدين‌گونه توجيه گرديده است : « جريده ما اخلاقى و در مهمات و منافع مليه كوشش كرده با هرقلم از جديّت ، سياست مليّت را تعقيب
كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 666 | ابراهيم اصلاح عربانى