رسيد . اين قانون كارمندان و خانوادهء آنان را در برابر پيرى و از كارافتادگى و فوت كارمند مورد حمايت قرار مىداد ، ولى براى درمان آنان و افراد تحت تكلفشان فكرى نشده بود .
در سال 1324 شركت سهامى بيمهء ايران عهدهدار اجراى قانون بيمهء اجبارى و حوادث و امراض ناشى از كار گرديد . در خصوص بيمهء فرهنگيان ، به منظور تأمين درمان آنها قراردادى بين شركت سهامى بيمهء ايران و دولت بسته شد . بهعلاوه كارمندان دولت نيز در صورت تمايل مىتوانستند به صورت انفرادى با شركت مذكور قرارداد بيمهء درمانى منعقد نمايند . بدينجهت هر سال در بودجهء دولت ، مبلغى به اين امر اختصاص مىيافت . از طرفى چون شركت سهامى بيمهء ايران فاقد امكانات پزشكى و درمانى مخصوص درمان فرهنگيان و كارمندان بيمه شده بود قراردادهائى در تهران و شهرستانها و از آن جمله رشت با پزشكان و بيمارستانها منعقد مىنمود . بيمهشدگان در مواقع احتياج ، به پزشكان و مؤسسات درمانى طرف قرارداد شركت سهامى بيمهء ايران مراجعه كرده و به حساب شركت مزبور تحت درمان قرار مىگرفتند .
در سال 1333 به موجب تصويب آئيننامهاى تمام مؤسسات صحى مملكتى تحت نظارت مستقيم وزارت بهدارى درآمدند . در زمينهء بيمهء درمانى كاركنان دولت نيز سازمانى تحت عنوان « سازمان بيمهء كارمندان دولت » وابسته به وزارت بهدارى تأسيس گرديد . اين سازمان علاوه بر پزشكان و بيمارستانها و ساير مؤسسات درمانى طرف قرارداد ، خود نيز اقداماتى را در زمينهء امور بهداشتى و درمانى در گيلان آغاز كرد . در زير به عنوان نمونه تعداد بيمهشدگان گيلان و تعداد مراجعات آنها در فاصلهء سالهاى 1344 تا 1346 آمده است .
/ سال 1344 / سال 1345 / سال 1346
تعداد بيمه شده / 3097 / 3904 / 3873
تعداد مراجعات به مراكز درمانى / 890 ، 12 / 982 ، 16 / 127 ، 15
وضع بيمهء كارمندان دولت به همين روال بود تا در سال 1351 قانون تأمين خدمات درمانى مستخدمين دولت به تصويب رسيد و دولت مكلف گرديد خدمات درمانى كليهء كاركنان وزارتخانهها و مؤسسات دولتى و وابسته به دولت و شركتهاى دولتى اعم از شاغل و بازنشسته و موظف را بر طبق همين قانون تأمين نمايد . همچنين به دولت تكليف شد كه خدمات درمانى همسر و فرزندان تحت تكفل و نيز وراث قانونى كاركنان مذكور را تا زمانى كه از حقوق وظيفه استفاده مىنمايند و در نقاطى كه موجبات و امكانات آن فراهم مىگردد به تدريج تأمين نمايد . با اجراى اين قانون تحركى در گسترش بيمهء كارمندان دولت به عمل آمد . بيمهشدگان در انتخاب پزشك و يا بيمارستانهاى مورد علاقه بر اساس ضوابط و مقررات سازمان تأمين خدمات درمانى آزادى عمل داشتند . « 58 » .
اين سازمان ، در سال 1355 در وزارت بهدارى و بهزيستى ادغام گرديد و در استان گيلان نيز تشكيلات آن به سازمان منطقهء بهدارى و بهزيستى استان جدول شمارهء 46 - افراد بيمهشدهء روش درمانى غيرمستقيم استان گيلان به تفكيك شهرستان در سال 1369
0 - رقم مساوى صفر است .
- آمار در دسترس نيست .
گيلان انتقال يافت . در سال 1364 كه سازمان منطقهاى بهداشت و درمان جايگزين سازمان قبلى بهدارى گرديد ، تأمين خدمات درمانى كارمندان نيز در قالب سازمان جديد به فعاليتهاى خود ادامه داد . سازمان مذكور به 2 صورت خدمات درمانى را در اختيار كارمندان و ساير كاركنان مشمول كه حداكثر قريب به اتفاق آنان زير پوشش تأمين خدمات درمانى هستند قرار مىدهد .
1 - از طريق امكانات بهداشتى و درمانى وابسته به خود شامل كليهء بيمارستانها ، مؤسسات راديولوژى ، آزمايشگاهها ، فيزيوتراپيها ، داروخانهها و غيره .
2 - توسط پزشكان و مؤسسات و امكانات بهداشتى و درمانى طرف قرار داد .
بر اساس آمار منتشره مربوط به سال 1369 در سطح استان گيلان 416 ، 256 نفر بيمهشده روش درمان غيرمستقيم ( كارمندى ) وجود داشت . از اين تعداد 461 ، 213 نفر كارمند دولت 573 ، 14 بيمه شده قراردادهاى خاص ( مثل شهردارى و غيره ) ، 351 ، 13 نفر اعضاى بنياد شهيد ، 4432 نفر اعضاى بنياد جانبازان و 2457 نفر هم آزادگان بودند . بيمهشدگان روش درمانى غيرمستقيم ( كارمندى ) به تفكيك شهرستان در جدول شمارهء 46 آمده است .
هامش
( 58 ) . بهطور كلى در اين روش درمانى كه « روش بيمه ، درمانى غيرمستقيم » ناميده مىشود ، بيمهشدگان قانون تأمين خدمات درمانى مستخدمين دولت و قراردادهاى خاص و مشمولين تأمين اجتماعى كه روش بيمهء درمانى غيرمستقيم را پذيرفتهاند ، در انتخاب پزشك يا مؤسسه درمانى آزادى عمل دارند . بدينصورت كه با در دست داشتن دفترچهء تأمين درمان مىتوانند به پزشكان عمومى و متخصص كه با دولت قرارداد همكارى دارند مراجعه و در صورت لزوم به وسيلهء آنان يا مستقيما به بيمارستانهاى همكار معرفى و مراجعه نمايند . همچنين بيمهشدگان ملزم به پرداخت بخشى از هزينههاى درمانى ( فرانشيز ) هستند . بهعلاوه بيمهشدگان اين روش مىتوانند با ارائهء دفترچه تأمين درمان از امكانات درمانى مؤسسات درمانى وابسته به وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكى استفاده نمايند . در اين صورت هيچگونه فرانشيزى بابت هزينههاى درمانى پرداخت نخواهند كرد .