سلامت دانشآموزان قرار دارد .
طبق آمارهاى رسمى در سال 1370 نزديك به 000 ، 29 مادر در زمان باردارى و هنگام زايمان و نقاهت تحت مراقبت قرار داشته و مرگومير مادران در اثر عوارض باردارى و زايمان به سطح پائينتر يعنى 3 / 17 در 000 ، 100 تنزل يافته است . بهعلاوه ميزان تولد نوزادان با وزن كمتر از 5 / 2 كيلوگرم در به دو تولد به 2 / 2 درصد كاهش يافته است . در زمينهء مراقبت از مادران و كودكان اقدامات انجامشده زير را مىتوان برشمرد :
- تشويق مادران به تغذيه كودكان با شير مادر و ايجاد پايگاههاى بهداشتى در زايشگاههاى استان .
- فراهم ساختن امكانات براى مراقبت از 307 ، 28 مادر در دوره باردارى و حين و بعد از زايمان .
- احداث 20 مركز تسهيلات زايمانى و راهاندازى 4 مركز براى زايمان .
- تربيت و آموزش 514 ماماى سنتى و روستائى در 45 دورهء 3 هفتهاى تا 6 ماهه .
- تجويز كپسول آهن براى تمام مادران تحت مراقبت و آموزش تغذيه به خانوادهها .
- ايجاد پايگاههاى بهداشتى در زايشگاهها .
- واكسيناسيون زنان 15 تا 49 ساله همسردار به خصوص در دوران باردارى .
- بالا بردن سطح واكسيناسيون با اولويت كودكان زير 1 سال .
- آموزش برنامه كنترل بيماريهاى اسهالى .
اجراى برنامهء بهداشت مادر و كودك به مقياس قابلتوجهى منجر به كاهش مرگومير مادران و كودكان گرديده و نتايج زير حاصل شده است :
- كاهش مرگومير كودكان كمتر از 1 ماه ( نوزادان ) از 5 / 20 در 1000 متولدين زنده در سال 1367 به 6 / 16 در 1000 در سال 1370 .
- كاهش ميزان مرگومير كودكان كمتر از 1 سال از 6 / 33 در 1000 متولدين زنده در سال 1367 به 8 / 25 در 1000 در سال 1370 .
- كاهش ميزان مرگومير كودكان زير 5 سال از 8 در 1000 جمعيت زير 5 سال در 1367 به 3 / 6 در 1000 همين گروه سنى در سال 1370 .
- كاهش مرگومير كودكان زير 5 سال ناشى از عفونتهاى حاد تنفسى از 10 مورد در سال 1367 به 9 / 7 در 000 ، 10 جمعيت كودكان زير 5 سال در 1370 .
- كاهش دادن مرگومير ناشى از اسهال كودكان زير 5 سال از 8 / 4 مورد در 000 ، 10 جمعيت همين گروه سنى در سال 1367 به 3 / 2 در سال 1370 .
در زمينهء تنظيم خانواده با فراهم آوردن امكانات مربوط به عرضهء خدمات و پيشگيرى از باردارى و بهرهگيرى از كليهء امكانات موجود در استان گيلان ، ميزان مواليد از 6 / 24 در 1000 جمعيت در سال 1367 به 7 / 21 در 1000 در سال 1370 رسيده است . ميزان بارورى كلى از 7 / 3 بچه در سال 1367 به 2 / 3 بچه و رشد طبيعى جمعيت از 9 / 1 درصد در سال 1367 به 7 / 1 درصد در سال 1370 رسيده است .
درصد رشد جمعيت گيلان بر اثر كوششهائى كه به عمل آمده از سال 1365 كمتر شده ، اما هنوز از متوسط رشد جمعيت در كشورهاى پيشرفته فاصلهء چشمگيرى دارد . زيرا در ممالك مترقى آمار جمعيت طى 140 سال يكبار 2 برابر مىشود در حالىكه پيش از اين ديديم كه در طول 35 سال جمعيت گيلان به بيش از دو برابر رسيده است . لذا تأمين غذا ، مسكن ، اشتغال ، آموزش و پرورش ، بهداشت و درمان و در مجموع پاسخگوئى به نيازهاى مردم مشكلات بىشمارى در برنامههاى اقتصادى و اجتماعى بهوجود آورده است .
در جهت نيل به اهداف بهداشت و تنظيم خانواده ، در گيلان ارائهء وسائل پيشگيرى باردارى و خدمات ضرورى در اين زمينه و فراهم ساختن تسهيلاتى براى متقاضيان در سطح گسترده و وسيع بهطور رايگان انجام شده است . در سراسر استان 11 زايشگاه و بخشهاى زنان و زايمان عمل بستن لولههاى زنان و مردان را در دست اجرا دارند و در ساير واحدهاى درمانى و بهداشتى نيز امكانات لازم براى گذاردن « اى . يو . دى » فراهم شده است . شايد اشاره به اهداف كلى بهداشت و تنظيم خانواده در زير بتواند گوياى واقعى تجسم اين امر حياتى در زندگى مردم منطقه گيلان باشد .
1 - منابع طبيعى و زيرزمينى به خصوص زمينهاى كشاورزى تكافوى تأمين احتياجات غذائى جمعيت فعلى است و اگر ابعاد جمعيت تنظيم نگردد در آينده نزديك معضلات بىشمارى را ايجاد خواهد كرد .
2 - اگرچه با سرمايهگذارى قابلتوجه شمار افراد باسواد به مرز 75 درصد رسيده ، لذا براى نگهدارى اين نسبت و همچنين محو بىسوادى و توسعهء آموزش و پرورش ، افزايش تعداد كودكان لازم التعليم مغاير با اهداف آموزشى است كه بايد آهنگى موزون و منطقى داشته باشد .
3 - بارورى كلى زنان ( تعداد كودكانى كه يك زن طى زندگى خود به جامعه تقديم مىكند ) بايد به حدود سطح جانشينى تعديل گردد .
4 - كاهش مرگومير مادران .
5 - به حداقل رسانيدن عوارض دوران باردارى و بعد از زايمان .
6 - فراهم نمودن امكان زايمان سالم و بهداشتى .
7 - كاهش مرگومير كودكان .
8 - افزايش كمى و كيفى برنامهء جمعيت و تنظيم خانواده .
9 - پيشگيرى از سوءتغذيه مادران و كودكان .
مراجعين به مراكز بهداشتى و درمانى و خانههاى بهداشت گيلان جهت تنظيم خانواده در سال 1369 بدين شرح بوده است : آستارا 1531 مورد ، آستانهء اشرفيه 2272 مورد ، بندر انزلى 2488 مورد ، تالش 3840 مورد ، رشت 9358 مورد ، رودبار 1317 مورد ، رودسر 4145 مورد ، صومعهسرا 2384 مورد ، فومن 2869 مورد ، لاهيجان 3256 مورد و لنگرود 2021 مورد . در مجموع زنان گيلانى 471 ، 35 بار براى جلوگيرى از حاملگى به 893 مركز بهداشتى و درمانى و خانهء بهداشت شهرها و روستاهاى استان گيلان مراجعه نمودهاند .
بهداشت محيط
گيلان به علت بارش بارانهاى مداوم و موقعيت جغرافيائى خاص ، منطقهاى پرآب است و سطح سفرهء آزاد آب زيرزمينى آن در 2 تا 3 مترى سطح زمين قرار دارد . از اينرو در بعضى نقاط حتى تا عمق ناچيزى مىتوان به آب رسيد .