جدول شمارهء 33 - تعداد دانشجويان و امكانات آموزشى مراكز تربيتمعلم استان گيلان به تفكيك شهرستان در سال تحصيلى 71 - 1370 .
0 - رقم مساوى صفر است .
تعداد فارغ التحصيلان اين مركز در سال 1351 از كلاسهاى روزانهء تابستانى و شبانه به 2200 نفر رسيد كه در سراسر شهرستانهاى گيلان و ديگر استانها به تدريس اشتغال ورزيدند .
امروزه انتخاب دانشجو براى اين مراكز با توجه به پذيرفته شدن داوطلبان در آزمون سراسرى و گزينش تعداد موردنياز و بر طبق موازينى كه در اين مورد مقرر گرديده انجام مىشود .
اين مراكز به صورت شبانهروزى اداره مىشوند و دانشجويانى كه وارد اين مراكز مىگردند موظّف به سپردن تعهّد ( 5 سال خدمت به دولت و پذيرفتن شغل در هر شهرى كه ضرورت داشته باشد ) مىباشند .
دانشجويان مزبور از ابتداى شروع تحصيل گروه 3 و پايهء 1 شناخته شده از حقوق گروه و پايه يادشده استفاده مىنمايند .
شهرهائى كه در آنها مركز تربيت معلّم داير مىباشد عبارتند از آستارا ، آستانه اشرفيه ، بندر انزلى ، رشت ، رودسر و لاهيجان كه رشت و رودسر داراى مركز تربيت معلّم دختران و بقيّه شهرها داراى مركز تربيت معلّم پسران مىباشند . در جدول شمارهء 33 تعداد دانشجويان و امكانات آموزشى مراكز تربيتمعلم استان گيلان در سال تحصيلى 71 - 1370 آمده است .
دانشسراى مقدماتى
نقش فرهنگ در ساختار اجتماعى و صنعتى كشور و نياز به آموزشگاههائى كه بتوانند معلّمانى آشنا به اصول تازه آموزش و پرورش جهت تدريس در مدارس تربيت كنند ايجاب مىنمود تا در اين راه گامهاى مؤثرى برداشته شود . پس از انجام مطالعات و بررسيهاى ضرورى در چگونگى وضع آموزش در كشورهاى پيشرفتهء اروپا به تشكيل مدارسى به همين منظور اقدام گرديد .
تأسيس نخستين دانشسراى مقدماتى رشت در سال 1313 پىآمد چنين اقداماتى بود . دانشآموزانى مىتوانستند در دانشسرا تحصيل كنند كه علاوه بر داشتن سلامت جسم تحصيلات دورهء اول دبيرستان را نيز گذرانده باشند .
دانشآموزان ماهانه 30 ريال به عنوان كمك هزينهء تحصيلى دريافت مىكردند جدول شمارهء 34 - دانشسراهاى مقدماتى استان گيلان بر حسب تعداد دانشآموز و به تفكيك شهرستان در سال تحصيلى 71 - 1370 .
0 - رقم مساوى صفر است .
و ناهار خود را نيز بطور رايگان در سالن غذاخورى دانشسرا مىخوردند .
سرانجام دانشسراى مقدّماتى رشت با 30 نفر داوطلب از رشت و ديگر شهرستانهاى گيلان آغاز بهكار كرد . دورهء تحصيل براى دانشآموزان 2 سال بود و پس از پايان تحصيلات با پايهء يك آموزگارى به استخدام دولت درآمده و طبق تعهّدى كه داشتند براى آموزگارى به محل مأموريت خود مىرفتند .
دانشآموزانى كه در امتحانات نهائى رتبهء اول و يا دوم مىشدند براى ادامهء تحصيل به دانشسراى عالى معرفى مىگرديدند و پس از گذراندن يك سال كلاس پيشدانشگاهى و گذراندن 3 سال دورهء تحصيلات عاليه در يكى از رشتههاى ادبى و يا علمى ، با گواهينامهء ليسانس و شغل دبيرى به دبيرستانها راه مىيافتند . دانشسراى مقدماتى كه در به دو امر فقط براى پسران تأسيس شده بود پس از گذشت مدت كوتاهى براى دختران نيز تأسيس گرديد .
با توجه به تغييرات نظام آموزش ، ايجاد دورهاى به نام ( راهنمائى تحصيلى ) باعث شد تا در پذيرش دانشآموز براى ادامهء تحصيل در دانشسراى مقدّماتى مقرّرات تازهاى به مرحلهء اجرا درآيد . طبق مقرّرات يادشده تحصيل در دانشسرا به 2 دورهء 2 ساله و 4 ساله تقسيم شد ؛ بدينترتيب كه اگر دانشآموزى پس از پايان دوره راهنمائى به دانشسرا راه يابد بايد 4 سال در آنجا تحصيل كند و چنانچه داوطلب ورود به دانشسرا پس از گذراندن 2 سال تحصيل متوسطه در دانشسرا وارد شود تنها 2 سال تحصيل خواهد نمود .
مدرك تحصيلى پايان دورهء دانشسراى مقدماتى براى همهء دانشآموزانى كه در آن تحصيل مىكنند ديپلم كامل متوسّطه مىباشد .
دانشسراهاى مقدّماتى از سال 1313 تاكنون با تربيت تعداد بسيارى از آموزگاران زن و مرد در اشاعهء فرهنگ اين سرزمين نقش ارزنده داشتهاند .
امروزه 2 دانشسراى مقدماتى براى دختران و 3 دانشسرا براى پسران در شهرهاى مختلف گيلان داير است . دانشسراهاى دخترانه در بندر انزلى ( كپورچال ) و رودبار تأسيس شدهاند . به سبب ويران شدن ساختمان دانشسراى رودبار در زلزلهء 31 خرداد 1369 ، براى ادامهء تحصيل دخترانى كه در آنجا تحصيل مىنمودند كلاسهائى در ساختمان مركز تربيتمعلم دختران رشت ( گلسار ) تشكيل شده است .
دانشسراهاى مقدماتى پسران در تالش ، لنگرود و سياهكل به تربيت آموزگار اشتغال دارند . دانشسراى مقدماتى به صورت شبانهروزى اداره مىشود