تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 335

مساهمون:

ص٣٣٥
بر روى تخت گسترده بود اظهار داشت : سرمايهء من حدود 150 هزار تومان است و به‌طور متوسط در حدود 8 تا 10 هزار تومان فروش دارم . در بازار بندر - انزلى هر نوبت تقريبا 1500 تومان سود مىبرم و در صورتى كه هوا مساعد باشد ميزان سودى كه از بازار بندر انزلى در هر ماه نصيب مىشود به 10 هزار تومان مىرسد . عوارضى كه به شهردارى مىپردازم هر هفته 10 تومان است . در روزهاى بازار فروشندگان راسته‌بازار بخصوص ساكنان كهنه‌بازار بندر انزلى ترجيح مىدهند كه بخشى از اجناس خود را به اينجا منتقل كنند . كهنه‌بازارى كه اين فروشندهء دوره‌گرد به آن اشاره كرد كنار همين شنبه‌بازار - كه به آن نام بازار ميرزا كوچك خان نيز داده‌اند - در چند راسته مقابل هم قرار دارد و راهرو باريكى حدود 3 متر دو رديف راسته‌بازار را از يكديگر جدا مىسازد . اغلب مغازه‌هاى آن در روز بازار هفته تعطيل مىشوند . اگر بازارهاى هفتگى گيلان را از نظر اهميت درجه‌بندى كنيم « 15 » بازار انزلى در درجه اول قرار مىگيرد . شايد علت انتخاب محل بازار در مكان فعلى آن علاوه بر موضوع فروش ماهى ، در دسترس بودن راه آبى باشد كه هنوز هم نقش مهمى را در رساندن محصولات مناطق ديگر به بازار ايفا مىكند . گستردگى و فراوانى كالا در بازار بندر انزلى پس از فروپاشى نظام اتحاد جماهير شوروى و آزادى در رفت‌وآمد ساكنان مرزهاى مجاور افزايش يافته است . اين نكته در بازارهاى شهرهاى ساحلى تا آستارا كاملا محسوس است .

بازار جمعه : پنجشنبه‌بازار

در 5 كيلومترى شهر صومعه‌سرا و 17 كيلومترى شهر رشت محلى مسكونى قرار دارد كه به اسامى جمعه‌بازار ، بازار جمعه و بازار معروف است . چنان كه در مسير جادهء رشت - صومعه‌سرا بر روى تابلوى راهنماى جادهء فرعى منتهى به محل مزبور نوشته شده : « به شهر بازار جمعه خوش آمديد . » ، اما در تابلوى خروجى اين اسم مركب به صورت معكوس يعنى « جمعه‌بازار » ثبت شده است و ساكنان محل و روستاهاى اطراف به ذكر كلمهء بازار تنها قناعت مىكنند . به نظر مىرسد كه سابقه و شهرت اين محل مربوط به سالهاى بعد از انقلاب باشد . در يادداشتهاى مجاهدان جنگل از اين محل به عنوان پل گازرودبار و اطراف آن ياد مىشود و به‌طورى كلى آبادانى محل نيز مربوط به سالهاى اخير است . قبلا در اين محل روزهاى جمعه‌بازار هفتگى تشكيل مىشد و نام جمعه‌بازار يا بازار جمعه نيز به همين جهت بر روى محل گذاشته شده است . طى سالهاى اخير روز تشكيل بازار به پنجشنبه تغيير داده شد تا ساكنان محل بتوانند در مراسم نماز جمعه شركت نمايند . تغيير زمان بازار از رونق آن چيزى نكاسته است و پنجشنبه‌بازار محل نيز همچون جمعه‌بازار از رونق و جنب‌وجوش قابل توجهى برخوردار مىباشد . مردم از شهرها و بخشهاى اطراف از جمله رشت ، فومن ، صومعه‌سرا و شهركها و روستاهاى مجاور به اين بازار روى مىآورند . ساكنان بازار جمعه كه به كسب‌وكار و فروشندگى اشتغال دارند بر خلاف همكاران خود بسيارى از مناطق كوچك روستائى فعاليت كشاورزى نداشته داراى زمين زراعى نيستند و كالاها و اجناسى را كه به بازار عرضه مىكنند از مناطق ديگر بدست مىآورند . شركت در اين بازار از جمله سرگرميهاى مورد علاقهء ساكنان شهرها و روستاهاى اطراف مخصوصا جوانان است و كالاها و اجناسى كه در اين بازار عرضه مىشوند عبارتند از مواد غذائى ، پوشاك ، وسائل منزل ، لوازم زينتى ، برنج ، چاى و برخى ميوه‌ها و سبزيهاى تابستانى .

پاشاكى : شنبه‌بازار و سه‌شنبه‌بازار

پاشاكى كه از 2 قسمت پائين‌محله و بالامحله تشكيل شده در 20 كيلومترى غرب لاهيجان و 8 كيلومترى لفمجان قرار دارد و جزء دهستان لفمجان است . بر اساس آمار سال 1370 بالامحله و پائين‌محله پاشاكى مجموعا 702 خانوار و 3260 نفر جمعيت دارند ( بالامحله 420 خانوار و 1925 نفر جمعيت و پائين‌محله 282 خانوار و 1335 نفر جمعيت ) . بازار هفتهء پاشاكى به تناوب يك‌بار تحت عنوان بالابازار در بالامحله و يك‌بار به نام پائين‌بازار در پائين‌محله تشكيل مىگردد . محصولات روستا نظير برنج ، چاى ، پيله ، ميوه و انواع سبزيها همراه با لوازم منزل ، پوشاك ، مواد غذائى ، وسائل كشاورزى و صنايع دستى بومى به ويژه دست‌ساخته‌هاى سفالى به بازار عرضه مىشود . فروشندگان مناطق نزديك پاشاكى به‌ويژه فروشندگان بازار هفتهء سياهكل در بازار پاشاكى حضور يافته كالاهاى خود را به فروش مىرسانند .

پره‌سر : سه‌شنبه‌بازار

پره‌سر از بخش تالش‌دولاب در جنوب اسالم و در طرفين راه آسفالتهء بندر انزلى به آستارا قرار دارد . بر طبق آمار مربوط به سال 1370 شهر مزبور داراى 1039 خانوار و 5902 نفر جمعيت است . بازار پره‌سر در گذشته از اهميت زيادى برخوردار بود و در روزبازار و محل آن جلسهء هفتگى 17 تن از كدخدايان اطراف نيز تشكيل مىگرديد . چون مسائل اصلى منطقه مربوط به امور دامدارى است بحث كدخدايان نيز در اين جلسات بيشتر مربوط به مشكلات دامدارى و دامداران و اجارهء مراتع و رفت و آمد كاروانها و درگيريها و اسكان سياه‌چادرها بود . اختلافات عمومى و خصوصى نيز در اين جلسات حل‌وفصل مىشد . از سوى ديگر چون اغلب معاملات مربوط به دام و فرآورده‌هاى دامى بود از نظر اقتصادى و مبادلات پول نيز بازار مزبور اهميت خاصى داشت . در حال حاضر گرچه بازار پره‌سر رونق گذشته را ندارد ، ولى مورد توجه و
هامش
( 15 ) . در اين بررسى بازارهائى كه مازاد توليد و فرآورده‌هاى چندمحصولى منطقه را در چند ماه از سال - بين 3 تا 6 ماه - براى فروش داشته باشند جزء بازارهاى درجهء اول به حساب مىآيند و چنانچه منطقه تك‌محصولى بوده و يا محصولات متنوعى را در كمتر از 3 ماه به بازار عرضه نمايند در مرتبهء دوم قرار مىگيرند . بازارهائى را كه رفت‌وآمد فروشندگان و خريداران در آنها محدود بوده و بيشتر تابع فصول و زمان و موقعيتهاى ويژه مانند فصل كاشت و برداشت و خريد لوازم زندگى و پوشاك در ماه‌هاى نزديك به عيد باشد در مرتبهء سوم به‌شمار آمده‌اند . در اين بازارها زندگى بر اساس شاخصهاى شهرى بوده و فروشندگان اشياء لوكس و مصنوعات داخلى و خارجى را به خريداران ارائه مىدهند .