انديشههاى صوفيان را بررسى كرده و بر آنها خرده مىگيرد . در چند « فصل » .
آغاز : بعد از تشييد قوايم ستايش و ثنا و تمهيد مراسم تحيت و دعا مشهود آراى .
اشكورى - مرعشى 13 / 278 ؛ قم ، فيضيه 2 / 131 ؛ همدان ، آخوند ، مقصود 227 .
وحدت وجود . مولوى رشيد الدين دهلوى ( فراز نسخه ) ،
كه به هنگام نوشتن نسخه پيرامون 1252 - 1258 ق از وى به « مرحوم » ياد شده است .
آغاز : الحمد لله الواحد القهار الذى ليس فى دار الوجود غيره ديّار . . . اما بعد ، اين رسالهء وجيزه است در مسألهء توحيد وجودى .
مشترك 3 / 2103 .
گنجبخش ، ش 9158 .
وحدت وجود . محمد دهدار ( د 1016 ق / 1607 م ) . ( - الف انسانيت ) در 3 يا 4 « ركن » .
بايستى جز « توحيد » او ( هف ) باشد .
آغاز : لك الحمد و انت اهل له ، حمدا يعلمو حمد الحامدين من الازل .
ذريعه 25 / 57 كه مىگويد در 4 ركن است ؛ اعلام 3 / 2081 ؛ مشار ، مؤلفين 5 / 791 ؛ نفيسى 1 / 397 ، همانجا 2 / 807 .
قم ، مسجد اعظم 553 در 3 ركن .
وحدت وجود . عبد الله فرزند عبد الحكيم سيالكوتى
( د 1093 ق / 1682 م ) . ( - زاد اللبيب ، بخش فلسفهء عملى ) . به نام اورنگ زيب ( 1068 - 1118 ق / 1658 - 1706 م ) ، بخشبندى نشده ، با سربندهاى « تمثيل ، فايده » گفتههاى پيران بهويژه نقشبنديان را ، آورده ، در : اسما و صفات واجبى ، عين ذات ، عين يكديگر ، حقيقت محمدى ، تعيّن اول ، وحدت ، تعيّن ثانى ، احديت ، حقايق ساير ممكنات ، صورت معقولهء مفصله ، اعيان ثابته ، وجود خارجى ، اعيان خارجى ، عكس اعيان ثابته و ديگر مسايل نظرى در پيوند .
آغاز : هذا منك نحو كن من الله العزيز . . .
چون در خاطر قدسى مناظر خليفة الله فى الافاق . . . شاه عالمگير .
مشترك 3 / 2105 ( 2 نسخه ) .
وحدت وجود : اثبات . . . ، از رضا شريف نجفى قمى حسينى
( ص 20 ) . ( - پس از اين ) .
مسجّع و مقفى ، در وحدت وجود :
پيش از هزار سال خدا و رسول بود * - بعد از هزار سال محمد شريف شد
بگذشت از كثافت و هم وجود خويش * - رنگ على گرفت و على لطيف شد .
آغاز : الحمد لله و الصلاة على محمد و هو المسمى بجميع اسماء الله تعالى . . . احمد صمد نور وتر ، قل احد .
مشترك 3 / 2104 ( 1 نسخه ) .
وحدت وجود : رساله در . . . ، از ميان محمد شريف ( - بالا ) ( و شايد نگارندهء « روايح فى حل كلمات اللوايح » هف ) .
به نثر آميخته به نظم .
ضمن گفتگو از وحدت وجود ، محمد ( ص ) را مركز وجود قرار داده ( - بالا ) :
محمد را خدا دانى خدايى است * - دوبين را از دوبينىها جدايى است
. . . محمد كشن متهرا باسى آمد * . . . نمودار مهادير و كنيش است
. . . محمد شد شريف اندر هزارى
. آغاز : اين اشرف كلام ، كلام شريف است .