مىباشد . و ما مىدانيم بهرام شاه حاكم بلخ و بدخشان بوده است ، و همدانى « ذخيرة الملوك » و « واردات » ( هف ) خود را نيز براى او نگاشته است . و نامههايى براى وى ( - مكتوبات همدانى ، هف ) نوشته است .
به نثر آميخته به نظم ، با سربندهاى « اى عزيز » در پند و اندرز و سيروسلوك نخست منازل ششگانهء سفر انسان را برمىشمارد : صلب پدر ، رحم مادر ، دنيا ، لحد ، عرصات ، بهشت يا دوزخ . سپس دو اصل « التعظيم لأمر الله و الشفقه على خلق الله » را گزارش مىكند . آنگاه اسرار نماز و تأويل عرفانى از آيتهاى سورهء فاتحهء ، و پند و اندرز .
آغاز : رب انعمت فزد . . . تا مهندسان كارگاه تقدير ، نقوش صور اكوان بر صفحات الواح وجود مىنگارند .
مشترك 3 / 1323 ؛ نسخهها 2 / 1065 ( 12 نسخه ) ؛ اعلام 2 / 1670 ؛ طبقات 8 / 150 .
نشريهء ادبيات آذر آپادكان 1329 خ / 344 « بهرامشاهيه ، مخطوبات حضرت مير به شيخ محمد شاه بن سلطان خان » .
آستان قدس 6 / 427 « صلاتيه » ، همانجا 474 « مكتوب » ؛ همانجا ، نامگو 91 ( 3 نسخه ) ؛ اشكورى 19 / 223 ؛ تاشكند ، فارسى ( ابو ريحان ) ( 1 ) 2 / 19 ( 5 نسخه ) ؛ دانشگاه 13 / 3164 بىنام نگارنده ، همانجا ش 67 / 3736 ؛ دايرة المعارف ش ( 6 ) 210 عكسى ، ( 6 ) 2257 عكسى ؛ مجلس 2 / 392 ش 8 / 631 ، همانجا ش 33 / 5180 ؛ مرعشى 29 / 369 ش 8 / 11619 ؛ ملك ج 9 / 303 كه ناشناخته مانده ؛ ملك 7 / 300 ش 23 / 4250 ؛ 4 / 6276 همانجا 7 / 319 ش 19 / 4274 ؛
ازبكستان ، تاشكند 3 / 249 ؛ گنج 2 / 572 ؛ موصل ، مخطوطات 102 ؛ موصل ، چلبى 102 .
* بهشت و دوزخ :
در بيان حقيقت . . . . از عزيز نسفى ، عزيز الدين ( - انسان كامل ) . در بيان حقيقت بهشت و دوزخ ، و خوشى و ناخوشى ، با سربندهاى « اى درويش » در 6 ( 5 ) « فصل » ، 1 - بهشت و دوزخ حالى آدم و حواى حالى ، 2 - درهاى دوزخ و درهاى بهشت ، 3 - مراتب دوزخ و بهشت ، 4 - آدم و حوا ، 5 - در بيان درخت ، 6 - بهشت نهم كه بعضى خبر مىدهند و ما از آن بىخبريم . اين گفتار در « انسان كامل » ( ص 293 - 309 ) چاپ شده است .
آغاز : حمد له . صلات . اما بعد ، چنين گويد . . . كه جماعت درويشان از اين بيچاره درخواست كردند ، كه مىبايد بيان كنيد حقيقت بهشت و دوزخ چيست .
مشترك 3 / 1323 ؛ نسخهها 2 / 1066 ( 3 نسخه ) ؛ اعلام 2 / 1458 ؛ طبقات 7 / 96 .
دانشگاه 3 / 1323 ؛ دايرة المعارف 1 / 92 « حقيقت بهشت و دوزخ » ، بخشبندى نشده ؛ سپهسالار 5 / 48 ، 52 در 5 « فصل » ؛ مجلس 14 / 221 ش 22 / 4949 ؛ ملى ، تهران 2 / 287 « رساله بيان بهشت و دوزخ » .
تركيه ، كتابخانهها 277 « جهنم و بهشت . . . » .
* بهشتيهء چشتيه -
چشتيهء بهشتيه .
* بهكت ساگر -
بخش هندويى .
* بهگوت :
بهاگوت - بخش داستانها ( 1 / 295 - 296 ) و بخش هندويى .