بيذا ز بيش و زكم - به احكام آن را نهادم به نام - چو بر حكم دين آن دول شد تمام - كتاب سيوم آمده از مغول - فروزنده چون از چمن برگ گل - به سلطانى آمد مر آن را خطاب - چو دارد به سلطان دين انتساب - كشيدم در اين پانزده سال رنج - بگفتم سخن پانزده بار پنج - عرب بيست و پنج و عجم بيست هزار - مغول سى هزار آمد ، اندر شمار - ز هجرت شده هفتصد و سى و پنج - پر از رنج اين نامهام بود گنج .
آغاز : به نام خدايى كه هست و يكىست - جز او در دو گيتى خداوند نيست .
مشترك 10 / 94 ( نامش ) ؛ نسخهها 4 / 2996 ؛ همانجا 6 / 4183 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 15 / 199 ؛ استورى 82 ؛ برگل 2 / 483 ؛ تاريخ تذكرهها 2 / 549 ؛ سعدى تا جامى 125 ، 126 ؛ صفا 3 / 325 ، 1278 ؛ مارشال 172 ؛ نفيسى 1 / 144 ؛
دانشگاه 2 / 672 ؛ نشريه 7 / 658 .
براون ، كول 19
G
؛ ريو ، ذيل 1 / 173 ، 172 .
ظفرنامه . شرف الدين يزدى معمايى ،
على فرزند شمس الدين على . در يزد مقاماتى داشت ، سپس به دربار شاهرخ ( 807 - 850 ق ) راه يافت و آنگاه نديم ميرزا سلطان محمد حكمران عراق ايران شد . و چون اين يكى در 850 ق 1447 م به سركشى پرداخت ، شاهرخ به شرف يزدى بدبين شد . عبد اللطيف پسر الغ بيگ او را از مرگ رهانيد ، در 853 ق به يزد برگشت و در تفت درگذشت و در مدرسهء شرفيهء آنجا به خاك سپرده شد . وى « ظفرنامه » را به دستور سلطان ابراهيم پسر شاهرخ تيمورى در 828 ( - كلام صنف فى شيراز ) ساخته است . در آن سرگذشت تيمور و سپاهيان خونخوارش آورده شده است . و اوضاع سياسى و كشورى هند و خراسان بزرگ و فرارود ، تركستان ، ايران كنونى ، گرجستان ، ارمنستان ، قفقاز ، روسيه ، سيبريه ، آسياى صغير ، بين النهرين و خليج فارس و رويدادهاى 733 تا نزديك 807 ق را دربردارد . در 1 « مقدمه » و 2 « مقاله » : مقدمه در اسلاف تيمور و نژادنامهء آنها . مقالهء 1 - در كارهاى تيمور ( 771 - 807 ق ) ، 2 - در كارهاى پسرش شاهرخ ( 850 - 807 ق ) و سربندهاى « گفتار در . . . » . برخى از نسخهها ، از آن ميان نسخهء 260 مجلس ، داراى 1 « مقدمه » به نام « تاريخ جهانگيرى » و يك ديباچه ، سپس خود كتاب است .
متن آن در تهران 1336 خ در 2 « جلد » به كوشش محمد لوى عباسى ، و مقدمهء آن در ازبكستان به كوشش نظام عصام الدين اوربنايوف ، 1972 م چاپ شده است . ترجمههايى به زبان انگليسى ، فرانسوى ، تركى و روسى دارد .
آغاز مقدمه : افتتاح تاريخ جهاندارى و ابتداى نامهء ظفر و بختيارى ، حمد و سپاس حضرت . آغاز ديباچه : حمد و سپاس بىقياس كه از فتحنامهء و ان شىء ما لا يسبح . آغاز متن :
( برابر چاپ كلكته و تهران ) : حمدا كثيرا مباركا لمن يؤتى الملك من يشاء و ينزع . . . به نام خدايى كه از نام اوست - كه ما را توانايى گفت و گوست .
مشترك 4 / 2285 ، همانجا 7 / 652 ، همانجا 10 / 96 ( نامش ) ، 159 ( 21 نسخه ) ؛ نسخهها 1 / 385 على معمايى و كارهايش ، همانجا 4 / 2997 « ظفرنامه : شرفنامه » كه نادرست از شامى دانسته شد ؛ همانجا 6 / 4346 « ظفرنامه » ، ( 92 نسخه ) ؛ ذريعه 4 / 518 « تيمورنامه » كار