اعتماد السلطنه ، محمد حسن خان ( ن 1309 ق ) .
براى ميرزا على اصغر خان امين السلطان . و يا نگاشتهء محمد حسين فروغى ذكاء الملك سپاهانى و ميرزا غلام حسين اديب ( نگارندهء تاريخ صدور قاجاريه ، همين بخش ) . كارمندان وزارت انطباعات كه وزير آن وزارتخانه بر كار آنان نظارت داشته آنگاه آن را به نام خود ساخته است .
سرگذشت يازده تن از وزيران دودمان قاجار است ، كه « اسناد آن اوراق متشتته و حكاياتى است كه از الواح خواطر معمرين نقل شده است » :
1 - حاجى ميرزا ابراهيم خان اعتماد الدوله شيرازى ، 2 - ميرزا شفيع صدراعظم مازندرانى ، 3 - امين الدوله محمد حسين خان نظام اصفهانى ، 5 - ميرزا آقاسى ، 6 - امير كبير ، 7 - ميرزا آقا خان صدراعظم نورى ، 8 - ميرزا محمد خان سپهسالار ، 9 - ميرزا حسين خان سپهسالار ، 10 - مستوفى الممالك ، 11 - ميرزا على اصغر اتابك امين السلطان . در 1351 خ چاپ شده است . آغاز :
بعد الحمد و الصلاة به حضور كرامت ظهور مكرمت دستور عميد اكرم . . . اين كتاب كه صدر التواريخ ناميدم . . .
نسخهها 6 / 4345 ( 3 نسخه ) ؛ مشار 3 / 3379 ، 3385 مكرر ؛ افشار 3 / 36 ، 787 گفتار محمود كتيرايى .
ادبيات 1 / 347 دربارهء نگارندگان آن ؛ حقوق 158 ؛ فيلمها 2 / 121 .
صدر التواريخ . حجازى دزفولى ،
سيد صدر الدين ظهير الاسلام ( نگارندهء شكرستان - 1008 ) .
ذريعه 15 / 27 .
صريح الملك . از محمد طاهر اصفهانى .
صورت قبالههاى املاك وقفى آستانهء شيخ صفى الدين در اردبيل است . با تاريخهايى از 1024 تا 1073 ق . در ديباچه نام خود را آورده مىگويد : به روزگار توليت « . . . رفيع الاسلام و ملاذ المسلمين » ( كه نام او را نمىبرد ) بر آستانهء شيخ صفى ، شاه عباس ( 995 - 1037 ق ) ، در ع 1 / 1038 ق به من اشارت مىكند تا « صريح الملك در باب املاك كه در ايام توليت مومى اليه خريدارى شده ، و ساير وقفيات وقفى سركار مقدسه نوشته شود » . و من پذيرفتم . آغاز :
افتتاح سخن آن به كه كند اهل كمال - به ثناى ملك الملك خداى متعال . . . صحايف حمدى كه مستوفيان خيال از استيفاى آن عاجز آيند .
مشترك 5 / 661 ؛ صفا 2 : 5 / 751 ؛ فيلمها 1 / 136 ؛ نشريه 2 / 209 « صريح الملك عبدى » ، 210 « صريح الملك » محمد طاهر اصفهانى ؛ دايرة المعارف بزرگ ش 46 عكسى .
صريح الملك . با ديباچهاى بلند از زين العابدين قوامى شيرازى مشهور به عبدى فرزند عبد المؤمن .
از وابستگان دستگاه صفوى ، با ستايش از شاه تهماسب ( 930 - 983 ق ) . به سال 975 ق گرد آمده است . وى بىگمان همان عبدى متخلص به نويدى مفردهنويس ( م 988 ق ) مىباشد ، كه 2 « پنج گنج » و 1 « سبعه » از وى بازمانده است . صورت قبالهها و اسناد ضبط املاك وابسته به آستان شيخ صفى الدين اردبيلى است . در وقفنامهها نام ده و كوى و بازارها و بهاى چيزهاى وقفى و گواهان و نيز منبع خريد و محل مصرف درآمدها ، با ذكر تاريخ آمده است ، كه ارزش آنها را چند برابر مىسازد . آغاز : حمدى صفى صافى كه فاتحهء كتاب كريم ، و