* سفرنامه . گشتاسب مازندرانى ،
ميرزا محمد شفيع ، در چند « فصل » و هريك در چند « مقاله » فصل اول در هيئت و كيفيت طريق . آغاز : پس از آنكه قدم سياحت در باديهء غربت نهادم .
استورى 1161 ش 9 / 1631 « روزنامهء ميرزا محمد شفيع گشتاسب مازندرانى » ، همانجا ش 14 / 1631 « سفرنامهء ميرزا محمد شفيع . . . » ؛ نشريه 8 / 300 « سفرنامهء ميرزا . . . » ، همانجا 301 « روزنامهء ميرزا محمد شفيع . . . » .
* سفرنامه : ترجمهء مسافرتنامه .
سفرنامه و تاريخ لئون هم
( Leon Homme )
هم هست .
و رويدادهايى از مشروطيت در آن ياد شده است .
آغاز : بدانكه در زمان شاه طهماسب اول صفوى .
نسخهها 6 / 4011 ( 1 نسخه ) ؛ ادبيات 1 / 314 .
* سفرنامه . مازندرانى ،
شيخ محمد ، ابن الشيخ حايرى ، ( كربلا 1282 - قم 1350 ه ) . يكى از روحانيون روشنفكر مشروطهخواه . گزارش روزانهء اوست كه روز حركت از نجف براى بازگشت به ايران پس گريختن محمد على شاه تا رسيدنش به تهران و داراى مطالب تاريخى سودمند است . روز غدير 1327 در كاظمين مانده و روز بعد آهنگ ايران مىكند . و در همهجا با گروههاى گوناگون روبرو مىشود . آغاز : روز چهارشنبهء سيم شهر ذيقعدهء الحرام سنه ( 1327 - 5 عقرب ) تقريبا چهار ساعت به غروب مانده از خوانه ( چنين است ) بيرون آمدم . . .
نسخهها 6 / 4011 ( 1 نسخه ) ؛ دانشگاه 2 / 591 « سفرنامهء ابن شيخ . . . »
* سفرنامه . مازندرانى ،
محمد شفيع - سفرنامه . گشتاسب .
* سفرنامه . مجد السلطنه - سفرنامهء قفقاز .
* سفرنامه . محمد مفيد مستوفى بافقى يزدى ( 1077 تا 1085 ق ) ( نگارندهء « جامع مفيدى » ) .
از اصفهان به بغداد ، بصره ، سورت ، شاهجهانآباد ، حيدرآباد ، اورنگآباد .
استورى 1 / 1142 ؛ بادليان 423 .
* سفرنامه . مصطفى قليخان - سفرنامهء روسيه .
* سفرنامه . معين السلطنه ،
محمد على اصفهانى ( پاريس 1318 ه ) .
تبريز 1 / 161 « سفرنامهء معين السلطنه » .
* سفرنامه . ملك المؤرخين - سفرنامهء اصفهان .
* سفرنامه . مؤدبزاده ،
منوچهر .
ذريعه 12 / 190 ؛ مشار 3 / 3016 چ مصر 1318 خ .
* سفرنامه . ميرزا محمد شفيع مازندرانى - سفرنامه .
گشتاسب .
* سفرنامه . ناصر خسرو - سفرنامهء ناصر خسرو .
* سفرنامه . ناصر الدين شاه - سفرنامهء ناصر الدين شاه .
* سفرنامه . نزارى - سفرنامهء منظوم .
* سفرنامه . وامبرى - آوانس - سياحتنامهء تركستان .
* سفرنامه . وليم ميور كرافت .
سفر شمال باخترى هند و كابل ، 1227 ه 1812 م .
عليگره ، اطهر 193 ( - سفرنامهء وليم ميور ) .
* سفرنامه . هاتفى جامى ،
عبد اللّه . مير حسين دوست سنبهلى ( زنده 1163 ه ) .
تاريخ تذكرهها 1 / 212 نثر كار هاتفىست .
( ؟ ) گويا همان نثر « تيمورنامه » هاتفىست