و ثنا مبدع بىآلت و مخترع بيعرض و علّت . آغاز :
2 - حمد له . . . هركسى از فضلا به اندازهء علم خويش خزانهء كتب معمور .
نسخهها 6 / 3960 ( 2 نسخه ) ؛ مشار 2 / 1630 ( 2 چ ) ؛ نفيسى 2 / 728 ؛ تاريخ افغانستان 1 / 60 ؛ اشكورى 14 / 67 ؛ فيلمها 1 / 625 .
آكيموشكين 1 / 146 مؤرخ 663 ؛ بلوشه 4 / 22 بىنام نگارنده ؛ ريو 1 / 423 « جغرافيا . . . » مكران ؛ طوپقپوسراى 1 / 77 ؛ فرهنگستان ، الفبايى 1 / 146 .
* جهاننما . جغرافياى جهاننما .
تأليف و ترجمه سرتيپ رفعت نظام ، سيد على اكبر امير تومان فرزند سيد حسين تفرشى .
مشار 2 / 1554 ( چ ، شيراز 1324 ق ، 280 ص ) .
* جهاننما . تأثير تبريزى ،
ميرزا محسن ( 1060 - 1128 ق ) . مستوفى دربار صفوى ، مثنوى است در ستايش امامان و وصف ساختمانهاى پادشاهى فرخآباد ، در تتبع « مخزن الاسرار » نظامى ، در پيرامون 690 بيت . آغاز :
بسم اللّه الرحمان الرحيم - نيزهء خطى است به قصد غنيم .
ذريعه 5 / 300 « جهاننما » و 9 / 164 « ديوان تأثير » و نام اين كارش و 19 / 153 « مثنوى . . . » ؛ نسخهها 3 / 1851 نامش ، ضمن كلياتش ؛ و 4 / 2752 ( 3 نسخه ) .
دانشگاه 12 / 2632 ؛ سپهسالار 2 / 574 و 4 / 478 ؛ مجلس 3 ( چ 2 ) : 200 و 238 ( ج 1 ) ، موزهء سالار 5 / 229 ش 2023 / 7 .
* جهاننما . ترجمه .
متن تركى از چلبى ، در مقدمه و دو بخش به نام سلطان محمد خان عثمانى ، در 1058 ق . ترجمه از محمد چهارمحالى ، ( سدهء 12 ق ) ، به روزگار آقا محمد خان قاجار .
استورى 2 / 140 ؛ ذريعه 4 / 95 ترجمهء ديگر ؛ دانشگاه 10 / 1587 « ترجمهء جهاننما » ؛ مجلس 2 / 438 .
* جهاننما . حكيم الهى ،
حكيم الهند . جغرافياى جهان . ( - كشاف العالم 241 ) .
راجستان 1 / 167 ؛ راجستان ، شوكت 45 « تاريخ جهاننما » ؛ قصر علم 135 « تاريخ جهاننما » .
* جهاننما . عبد الفتاح فرزند ضياء الدين محمد اصفهانى مرعشى ( سده 12 ق ) .
در جغرافياى اصفهان .
ذريعه 5 / 300 ، همانجا 3 / 312 « التبر المذاب » او و اين كارش .
* جهاننما : جهانآرا : جغرافيا .
فلوغن رفائيل انگليسى ( ن 1266 ق ) . پس از آموزش مقدماتى به آموختن زبان فارسى روى آورده ، سپس به ايران آمده ، در تبريز فارسىخوانى خود را دنبال كرده و مىخواسته فرهنگ فارسى بنگارد ، ولى از آن روىگردان شده به سال 1266 ، به نام ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ) ، در 1 « مقدمه » و 5 « مطلب » و 1 « خاتمه » به روش نوين ، جغرافياى جهان را نگاشته است . در نسخهء دانشگاه به نام جهان آراست ولى كتابى به نام جغرافياى جهاننما از همين نگارنده به سال 1317 ق در تبريز چاپ شده است . آغاز : ستايش بىآلايش نثار بارگاه شاهنشاهى است كه در كشور هستى و دايرهء وجود ، سلطانى است مستقل .