دولتشاه سمرقندى در وصف مقام شيخ علاء الدوله سمنانى و سير و سلوك او مىنويسد :
« بعد از شيخ جنيد بغدادى هيچكس چون او در اين طريق قدم ننهاد » « 1 » شيخ علاء الدوله خود در رسالهء مفتاح مىگويد : « هزار طبق كاغذ در راه و رسم تصوف سياه كردم و صد هزار دينار ملك پدرى و ميراث ، صرف صوفيان نمودم » « 2 » .
آخرين سالهاى عمر شيخ علاء الدوله در صوفىآباد كه « خدا - دادش » ناميده بود در محلى يا بنايى كه از آن به برج احرار تعبير كردهاند ، و يا در خانقاهى كه خود بنا كرده بود سپرى شد . وى در همانجا تا هنگام وفات به تأليف و تصنيف كتابها و رسالهها و سرودن اشعار فارسى و عربى و ارشاد مريدان مىگذرانيد و در خلال اين سالها يكبار به سال 732 هجرى به سفر حج رفت و اين آخرين زيارت او از خانهء خدا بود . در اشعار وى چندين بار به اسم محلى كه نام آن خداداد است باز مىخوريم :
اى كه گفتى كه خدا داد خداداد و از آن * نام او كرد خدا داد زهى قول سديد
يا :
چشمهاى زير زمين پنهان بود * حق بدان چشمه مرا راه نمود
نام اين چشمه خداداد نهاد * نظر رحمت از آن دور مباد
هر شقيى كه در آن طعن زند * ايزدش در دو جهان لعن كند
هامش
( 1 ) - تذكر دولتشاه سمرقندى صفحه 112
( 2 ) - مؤلف ريحانة الادب ارزش آن را يك كرور تومن ( نيم ميليون تومان ) آن زمان نوشته است جلد چهارم صفحه 157