فلسفى داشته باشيد ، شرح مرحوم حاج شيخ محمّد حسين اصفهانى و الّا شرح آقاى فيروزآبادى را تهيّه كنيد » .
و از استاد بزرگوارم جناب آقاى حسين نورى پرسيدم كدام يك از شروح كفايه از بهترين شرحها محسوب مىشوند ؟
فرمود : « بايد توجّه داشت كه هيچ شرحى انسان را از شرح ديگر بىنياز نمىكند ، همانطور كه هيچ تفسيرى انسان را از تفاسير ديگر مستغنى نمىسازد ؛ زيرا هر يك در جنبهاى مزيّت دارند . از اين رو ، اگر شرح توضيحى مورد نظر باشد ، شرح آقاى فيروزآبادى خوب است ؛ زيرا ضمن توضيح عبارات ، به نقل اقوال فصول و قوانين و تقريرات مرحوم شيخ مىپردازد . و اگر شرح علمى مورد نظر باشد ، شرح مرحوم حاج شيخ محمّد حسين اصفهانى خوب است و حاشيهء مشكينى هم خوب است . و نيز در توضيح عبارات ، الوصول الى كفاية الأصول بد نيست » .
از استاد محترمم جناب آقاى حاج شيخ جعفر سبحانى پرسيدم كه براى كسى كه يكى - دو سال درس خارج را ديده باشد ، بهترين شرح و حاشيه بر كفايه كدام است ؟
فرمود : « شرح ، استعداد را ضايع مىكند ؛ زيرا در اين صورت فكر و انديشه براى حلّ مشكلات به كار نمىافتد و انسان پيوسته در مقابل غذاى آماده به سر مىبرد . البته اين مطلب نه به آن معناست كه بايد نگارش كتاب به صورت معقّد و پيچيده باشد ، بلكه در عين اتقان در نگارش ، بايد كوشش كرد مطلب را از خود كتاب كه طبعاً به صورت مختصر نوشته مىشود استخراج نمود . امّا از ميان حواشى ، حاشيهء مرحوم حاج شيخ محمّد على حائرى قمى خوب است و حاشيهء مرحوم مشكينى از آن بهتر است و در سطح بالاتر ، حاشيهء مرحوم حاج شيخ محمّد حسين اصفهانى ( نهاية الدراية ) حاشيهء خوبى است » .
از استاد توانا جناب آقاى ناصر مكارم شيرازى ( دام ظلّه ) پرسيدم كه براى كسى كه يكى - دو سال در درس خارج شركت كرده باشد ، بهترين شرح و حواشى بر كفايه
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 219
مساهمون: مهدى مهريزى وهادى ربانى
ص٢١٩