از شئون عالم امر است و عالىتر از عالم جسم و نيروى توهم است درك نمايند و شرط تعقل صحيح آنست كه شائبه واهمه و تشكيك در آن نباشد و با صفاء و نورانيت نيروى تعقل خود حقايق را بفهمد و بر نورانيت روان خود افزوده شود و به قدر صفاء روحى خود از حقايق استفاده خواهد نمود .
و مقام ديگر حقايق قرآنى است فوق عالم خلق و عالم تعقل و عالم امر است زيرا عالم خلق و همچنين عالم ادراك حقايق قرآنى قابل درك است براى اهل ايمان با طهارت اعتقادى و خلقى و عملى و براى اسرار قرآنى فوق عالم امر است و آن محجوب از نيروى حس و تعقل است و عبارت از لوح محفوظ است كه فوق مرتبه خلق و عالم امر كريمه قرآنى است و عالم لوح محفوظ آن حقايق را درك نخواهد نمود جز ارواح قدسيه رسول صادع و اوصياء طاهرين عليهم السّلام هم چنان كه فرمود
( انى مع اللَّه وقت لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل )
با حق سبحانه ارتباط حقيقى و مرموزى براى رسول صادع صلّى اللَّه عليه و آله است كه هرگز پيامبر و يا فرشته مقرب به آن مقام نائل نخواهد شد از اين مقدمه استفاده مىشود كه براى قرآن كريم مراحل و منازلى است و مس و ادراك و همچنين طهارت و تطهير در هر يك از منازل اختلاف خواهند داشت مثلا براى اهل ايمان مس و ادراك معقولات و معارف الهى و فضايل خلقى و عملى است و طهارت آنان نيز اكتسابى و ايمان و تقوى و فضيلت خلقى و تبرى و اجتناب از وسوسه و توهم و شك و تزلزل كه ركن طهارت ذاتى و وجودى و ايمانى همانا تبرّى از وسوسه و توهم و خاطرات بيهوده و اوهام و شبهات بىاساس است كه اوهامى بر قرآن كريم تحميل نشود و مرتبه عالى آن مس و ادراك و شهود حقيقى و روحى قدسيان است كه طهارت آنان تطهير ربوبى و ذاتى و صدق وجودى است و مس و ادراك آنان نيز بطور موهبت و القاء وجودى است كه قابل شك و يا تزلزل و يا زوال و نسيان نخواهد بود بلكه مس حقيقى و اقصى درجه احاطه شهودى و علمى حد امكانى است و اين
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 274
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٢٧٤