بسيارى دارد همه ظهورى بر حسب همان مقام نورانى و يا مادى از مظاهر و شئون علم و قدرت ساحت كبريائى خواهد بود در شرح روايات ديگر گفته شده كه مشيت و اراده هر دو صفت فعل ساحت كبريائى هستند يعنى عقل از فعل و اثر صادر مىفهمد و انتزاع مينمايد كه فعل و خواسته و مورد مشيت و اراده قرار گرفته كه تحقق يافته است و چنانچه مشيت و اراده نيز صفت ذات قدس لحاظ شود به لحاظ آنست كه از شئون علم ازلى بصلاح و نظام امكانى است و اينكه موجودات جهان و عوالم امكان و اشياء همه و همه مورد علم و احاطه ازلى بوده و خواهد بود بدين لحاظ مشيت و اراده مقام كبريائى عبارت از همان اشياء و مرادات بوجودها النورى الوحدانى الازلى كه ثابت بوده و خواهد بود زيرا مشيت و منشأ يعنى آنچه مورد مشيت ازلى قرار گرفته و همچنين علم و اراده ازلى و هر آنچه مورد علم و احاطه و اراده قرار گرفته متحد هستند بر اين اساس هم چنان كه علم بآثار و نظام آفرينش از شئون ذاتى و ازلى كبريائى است به همان نظر عوالم امكانى و موجودات و اشياء همه بوجوداتها النورى البسيط الوحدانى مجهول الكنه حضور داشته نه بطور حلول و يا ارتسام و يا حصولى كه انفعال و لازم آن تركيب و تحول و محال است .
با توجه باينكه عالم تقدير از شئون عالم طبع و زمان و زمانيات است و بقياس عالم ازل و ابد مانند نقطه و يا لحظهئى است بر اين اساس عالم تقدير و بداء و همه شئون تحولات در علم ازلى يكسان هستند و فرض تحول و يا بداء و يا كثرت و تدريج و يا ظهور پس از خفاء خلف فرض خواهد بود زيرا بر اين تقدير ظهور بداء بر اساس مشيّت حادث خواهد بود .
و بهين قياس نسبت به فرشتگان مقرب كه بر ملكوت اشياء احاطه و يا ارتباط دارند نيز بداء و يا ظهور امرى و تقديرى پس از خفاء آن نيز خلف
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 178
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص١٧٨