بتناسب همان نظام خارج و عالم قيامت داشته باشد .
بعبارت ديگر در اثر ارتكاب عمل صالح وجود عرض و يا وجود كتبى بر روح عارض نميشود كه تعدد وجود باشد يكى وجود روان و روح و ديگر حركت و سيرت آن عمل صالح كه بر صفحه روح كرام الكاتبين نوشته است بلكه فعل اختيارى صالح عبارت از حد وجودى و ارتقاء و كسب جوهر وجودى است كه بوسيله كتابت كرام الكاتبين حق تعالى واهب الصور روح عالىترى بفاعل افاضه ميفرمايد .
بالاخره عمل صالح صورت كتابت آن از روح عبارت از صورت ارتقاء و نورانيت جديد است كه جزء ذات روان فاعل اهل ايمان خواهد بود نه دو وجود يكى روح و ديگر صورت و سيرت كتابت عمل صالح بلكه كتابت كرام الكاتبين زمينه پذيرش است كه واهب الصور حركت و عمل صالح را به صورت و سيرت روح درآورد . بر اين اساس كتابت هر عمل صالح روح اهل ايمان مرتبهاى ارتقاء و بر قدرت و نورانيت او افزوده مىشود از نظر اينكه قوام تعالى بشر و ارتقاء او بر پذيرش و قبول فيض است .
غرض از بيان گذشته توضيح آنچه معروف است كه فعل اختيارى حركت جوهرى و سير وجودى است و عمل صالح مثلا وجود عارضى بر روان نخواهد بود بلكه سير وجودى و سير ارتقائى و افزايش نورانيت و صفاء ايمان روح است و كتابت كرام الكاتبين بر وجود روح خواهد بود .
يعنى كاتب فرشته است و مكتوب عبارت از سيرت عمل صالح است مثلا سيرت حقيقى عبارت از وجود كتبى فريضه پنجگانه است و لوح كه كتابت در آن پديد مىآيد روح و روان اهل ايمان فاعل نماز گذار است در نتيجه وجود زائدى عارض روح نشده بلكه وجود روح ارتقاء و صفاء و نورانيت يافته است و زمينه است كه واهب الصور بطور تجدد امثال نورانيت و افزايش بر روح فاعل افاضه فرمايد بعبارت ديگر عمل صالح اهل ايمان عبارت از مشيت و اقتضاء ذاتى و روانى اهل ايمان است كه حق تعالى
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 469
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٤٦٩