قوله ( ع )
: و بنعمتى قويت على معصيتى :
و مبنى بر تذكر نعمت و منت است كه در اثر نعمتهاى حق تعالى كه در دسترس عموم مردم نهاده توانستند كه به معصيت قدرت يابند .
در هر دو جمله حديث قدسى كه امام عليه السّلام نقل فرموده استفاده مىشود كه همه حركات و افعال اختيارى كه از بشر صادر مىشود استناد به نيروى غيبى دارد كه حق تعالى هر لحظه دسترس بشر ميگذارد زيرا اختصاص بقيام باداء وظايف الهى و يا بتمرد و اقدام به گناه ندارد بلكه بيان حقيقت مرموز و قاعده كلى تكوينى است كه هر لحظه فيض وجود هر ذره از ذرات نامتناهى موجودات را فرا ميگيرد .
همچنانكه بر حسب عيان نعمت تابش نور خورشيد هر لحظه ذرات موجودات را فرا ميگيرد و بطور دائم در تحول و تبدل است و بالاخره نظام جهان بر اساس تجدد فيض وجود هر لحظه بر همه موجودات است و لحظهاى قرار و ثبات نخواهد داشت و چنانچه لحظهاى نور هستى موجودات را فرا نگيرد بيدرنگ نابود خواهند شد و جمله كريمه از حديث قدسى بيان حقيقت تكوينى است نظام عالم كه بر اساس ربط محض بمقام كبريائى است هرگز موجودى به خود ثبات و استقلال ندارد هر آن در اثر تابش نور وجود در حركت و در سير و تحول و تبدل خواهند بود و لحظهاى موجودى بقاء نخواهد داشت .
و منافات ندارد با نيروى اختيار بشر نسبت بافعال اختيارى خود زيرا نيروى اراده و اختيار بشر نيز از جمله نيروهاى درونى است كه هر لحظه فيض وجود آن را فرا ميگيرد كه بشر هر چه را بخواهد بتواند در آن باره تصميم بگيرد و اقدام نمايد و مورد آزمايش قرار بگيرد .
قوله ( ع )
: جعلتك سميعا بصيرا قويا :
از جمله منت بر بشر آنست كه حق تعالى او را فضيلت و پرتوى بخشيده از نعمت نيروى شنوائى و بينائى و قدرت بهرمند فرموده نيروى درك حقايق و مفاهيم كلى را