تخطي إلى المحتوى الرئيسي

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤
كبريائى صادق خواهد بود .

قوله ( ع )

: قال له السائل فما هو فقال ابو عبد اللَّه ( ع ) هو الرب و هو المعبود و هو اللَّه : پس از توضيح امام ( ع ) باينكه صفات وجودى ساحت كبريائى عين ذات احديت بسيط او است و مخالف و مغاير با ذوات موجودات و صفات و شئون وجودى موجودات امكانى است . سائل مجددا سؤال مينمايد نظر باينكه ذات كبريائى تفرد ذات و متفرد در حقيقت است نه در ذات و نه در صفتى از صفات شريك و مشاركت نخواهد داشت پس چگونه ميتوان او را شناخت و طريق تعريف و شناسائى ساحت او چگونه است زيرا تعريف هر حقيقت و موجودى يا به حد آنست و بيان ذات و ذاتيات آن در صورتى كه مركب و ذات اجزاء باشد مانند جنس و فصل و يا ماده و صورت و يا تعريف از طريق رسم و بيان صفات لازم و زائد او است . امام عليه السّلام در پاسخ فرمود تعريف منحصر بتعريف حد و ذات و ذاتيات و يا بتعريف صفات نيست بلكه بآثار و افعال نيز ميتوان معرفت يافت هم‌چنانكه قوا و نيروها به آثار و افعال آنها شناخته خواهند شد مانند صانع و اهل صفت و حرفه بچگونگى آثار و اعمال آنان شناخته مىشوند مثلا مهندس بچگونگى آثار ساختمانى او شناخته خواهد شد . هم‌چنانكه موسى كليم عليه السّلام در مقام احتجاج با فرعون كه از ساحت كبريائى سؤال نمود و ما رب العالمين . كليم عليه السّلام پاسخ فرمود (
رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
) و نيز فرمود (
رَبُّكُمْ وَ رَبُّ آبائِكُمُ الْأَوَّلِينَ
) و فرعون نتواند در مقام انكار برآيد و تجاهل نمايد زيرا بطور بداهت مجبور است تصديق نمايد كه افراد بشر را خالق و آفريدگار آفريده است . امام عليه السّلام نيز در پاسخ بدين طريق اشاره فرمود كه نظام پهناور جهان خلقت شاهد گويا است كه رب و مدبرى هر لحظه آن را تدبير مىنمايد و از فيوضات پى در پى