خلاصه رسولان و اوصياء عليهم السلام غرض از خلقت هستند و غرض از خلقت آنان از نظر تقرّب بساحت قدس ربوبى است و وصول بلقاء كبريائى و بمنزله خليفه و نماينده ساحت كبريائى در نظام خلقت هستند مانند خورشيد تابان كه صحنه عالم را درخشان نموده و سرتاسر موجودات را بسوى كمال متناسب سوق ميدهد و نظر باينكه غرض از نظام خلقت بطور اطلاق و بدون قيد رسول صادع و اوصياء عليهم السلام هستند افضل و اشرف از قدسيّان و از رسولان و از عموم بشر خواهند بود با توجه باينكه خورشيد جهان آرا مثالى نازل از آثار طبيعى و تأثير وجودى ارواح قدسيّه است و نبايد انوار معنوى و باطنى آنان را قياس باشعّه خورشيد نمود و همه اين لوازم ظهورى از سبقت وجودى و فضيلت ذاتى است كه حقّ تعالى بهر يك از آنان در عوالم سابق موهبت فرموده است كه در هر يك از عوالم طورى ظهور خواهند داشت .
و معناى الحجّه قبل الخلق نيز همين است كه قبليّت و سبقت وجودى و ذاتى و موهوبى دارند از جمله لازم آن فضيلت آنست كه با خلق و عموم بشر ارتباط و معيّت داشته و نفوذ قول و گفتار و رفتار آنان در باره عموم بشر تأثير داشته و بمنزله قيّم جامعه توحيد باشند و ركن كاروان توحيد و وسيله هدايت و رهبرى و سائق كاروان توحيد خواهند بود و لازم ديگر اين فضيلت موهوبى آنست كه غايت و غرض از نظام خلقت و به آنان پايان مىپذيرد .
و بسيارى از ادعيه و زيارات وارده ناظر به اين حقيقت است مانند
( اشهد انكم الائمة الراشدون المهديّون المعصومون المكرّمون المقرّبون )
. و نيز جمله
( و ايدكم بروحه و رضيكم خلفاء في ارضه و حججا على بريّته و انصارا لدينه )
. خلاصة همه فضائل ذاتى و خلقى را ساحت كبريائى در آنان بوديعت نهاده است و ارواح قدسيّه آنان بر فرشتگان مقرّب و بر ارواح قدسيّه رسولان و بر سلسله
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 233
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٢٣٣