مبتذل به اختيار خودشان در مقام كفران نعمت آفريدگار بر مىآيند بدون اينكه علم پروردگار سبب كفر آنان گردد هم چنان كه در دنيا كفار به اختيار خود در مقام عناد و كفران نعمت آفرينش برميآيند و بدين جهت مستحق عقوبت ميگردند .
همين جريان را ساحت پروردگار از ازل احاطه علمى داشته بدون اينكه بطور حتم كفران نعمت را از كفار خواسته باشد و يا محروميت آنان را از نعمتهاى اراده نموده باشد .
خلاصه چون گروهى مبتذل در دنيا به اختيار خود كافر مىشوند در اراده و علم كبريائى از ازل بوده كه اين گروه بر حسب طبع پست و رذالت و تيرهگى روان خواهند كفر ورزيد و نيز در علم ازلى او است كه اين كفار سرانجام به خير و سعادت نخواهند رسيد و از هر چيز بىبهره و محروم خواهند بود .
قوله ( ع ) : قلت اراد منهم ان يكفروا قال ليس هكذا اقول :
سائل گفت به امام آيا آفريدگار خواسته است كه اين گروه كافر شوند و نعمتهاى آفريدگار را كفران نمايند .
امام عليه السّلام فرمود اين چنين نميگويم كه پروردگار بطور حتم اراده فرموده كه اين گروه كفر ورزند و در مقام عناد با آفريدگار بر آيند .
قوله ( ع ) : و لكنى اقول علم انهم سيكفرون فاراد الكفر بعلمه فيهم :
امام عليه السّلام فرمود نظر باينكه ساحت كبريائى از ازل عالم و شاهد بود كه اين گروه در دنيا كفر خواهند ورزيد و در مقام انكار و عناد با آفريدگار خواهند بر آمد در پيرو آن اراده فرمود كه آنان بسوء اختيار خود كافر شوند و بطور حتم كافر خواهند شد .
قوله ( ع ) : و ليست هى ارادة حتم انما هى ارادة اختيار :
ساحت كبريائى در ازل در اثر علم فعلى باينكه كفار بطريق اختيار در دنيا در
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 375
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٣٧٥