علم ساحت كبريائى بموجودات عين علم بذات است و به علم ديگرى نيست همچنين علم بآثار و عوالم امكانى داشته و هرگز علم كبريائى از خارج نخواهد بود بلكه ذاتى بوده و از نظر وحدت حقيقى و بساطت علم او از طريق علم بذات كبريائى در ازل همه نقشه و صورتها علمى موجودات را بوجود علمى ازلىّ فرا گرفته است .
و كثرت معلومات ضرر بوحدت حقيقى علم كبريائى ندارد زيرا وحدت صفت علم وحدت حقيقى است از نظر علم بذات مانند وحدت حقيقى وجود كبريائى و قدرت او وحدت حقيقى علم به همه اشياء از نظر كسى كه مجرد از عوارض مادى است و كثرت معلومات بطور حلول و يا عروض نخواهد بود چنانچه بطور حلول و يا عروض باشد لازم مىآيد ساحت قدس فاقد علم ازلى بموجودات باشد و نيز از خارج علم او حاصل شده باشد و هر دو فرض محال است .
هم چنان كه علم و صفت قدرت كبريائى واحد بوحدت حقيقى مجهول الكنه مىباشد همچنين معلومات و مقدورات او كه پس از نظام خلقت بىنهايت واحد بوحدت حقيقى نورى و اعلى از معلومات ساير مواطن امكانى خواهد بود و مواطن امكانى معلومات از نظر ضعف و شدت و تقدم و تأخر مختلف است و معلومات كبريائى اقصى مرتبه ظهور و تقدم و شدت بساطت را خواهد داشت .
خلاصه صفت علم و قدرت كبريائى بموجودات امكانى واحد بوحدت حقيقى است مانند علم بذات و در آن شائبه كثرت نخواهد بود .
همچنين كه علم بذات خود دارد در پرتو آن علم به همه موجودات از ازل بوحدت حقيقى داشته و دارد .
و اما نسبت بوحدت حقيقى معلومات پس از نظام خلقت از نظر اينكه بطور حلول و يا عروض نخواهد بود بلكه همه معلومات بىنهايت عوالم امكانى در ازل
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص١٨٩