تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 44

مساهمون:

ص٤٤
برجسته نيز از مهمترين ثمرات زندگى آن عالم برجسته تلقّى مىگردد . فيض علاوه بر اينكه در خاندان علم ، اخلاق و ادب ديده به جهان گشود ، نسل او نيز در ادوار تاريخ و طبقات مختلف همواره از شخصيت‌هاى برجستهء علمى بوده‌اند . در ميان خاندان عالمان بزرگ اماميه هيچ خاندانى از نظر فراوانى علماء در طبقات مختلف مانند خاندان فيض نيست . خاندان شيخ طوسى ، ابىعلى طبرسى و علامهء حلّى و شهيد ثانى و شيخ بهايى و مانند آنها در دو الى سه يا چهار طبقه مملو از علماء است ولى خاندان فيض صعوداً و نزولًا ، عرضاً و طولًا مملو از علمايى است كه از عالمان مشهور زمان خود بوده‌اند 1 . هر چند شناسايى دقيق و واكاوى جنبه‌هاى علمى و ادبى خاندان فيض پژوهش گسترده‌اى مىطلبد ، مع الوصف نظر به آثار موجود با تأكيد بر داده‌ها و تحقيقات مرحوم آيت اللَّه العظمى شهاب‌الدين مرعشى نجفى در پيشگفتار مفصّلِ كتاب « معادن الحكمة » و چشمداشت به ديگر كتابهاى مرجع در اين زمينه ، نوشتار حاضر تمهيد و فراهم آمده است .

الف ) جد ، پدر ، برادران و خواهران فيض :

1 - شاه محمود بن على كاشانى ، جدِّ فيض كاشانى ، محدّث ، شاعر ، حكيم و از علماى مشهور كاشان 2 . 2 - شاه مرتضى بن شاه محمود ( 950 - 1009 ق ) پدر فيض كاشانى ، فقيهى اصولى ، متكلّمى حكيم ، مفسّرى شاعر و زاهد ، 3 و از شاگردان ملّافتح‌اللَّه كاشانى مؤلّف تفسير « منهج الصّادقين » 4 . 3 - مولى ضياءالدّين محمّد بن شاه مرتضى ( ت 986 ق ) برادر فيض و از محدّثان