تصحيح تصوّر نمودهاند اين ديباچه رسالهء مستقلى است با نام 1 زار قدس ، 3 گلزار قدس ( ديوان فيض . ص 193 ) . اين سهو را مرحوم محمّد مشكوة نيز در مقدمهء جلد دوم المحجّة البيضاء مرتكب شدهاند ( ص 35 ) . كلام ملّا محسن در ديباچه به صراحت اين مطلب را روشن و واضح مىسازد :
امّا بعد چنين گويد مؤلّف اين كلمات و ناظم اين ابيات محسن بن مرتضى الملقب به فيض افاض اللَّه عليه ذوارف المعارف كه در اوان صبا كه هنوز طبع لطيف به تكرار لغت مىفرسودم وعمر شريف در ضبط قواعد نحو صرف مىنمودم ، رغبت تمام به اشعار و ابيات اهل معرفت ومحبت مىداشتم . . . پس آن سخنان منظوم را فراهم آورده در صحيفه [ اى ] ترتيب دادم تا متعطشان به وادى طلب كه به واسطه تراكم حجب ظلمانى در فيافى جهان سرگردان مانده باشند به دستيارى اين كلمات شور انگيز و آن اشعار مهر آميز كمند شوق در گردن جان انداخته ، خود را از مهاوى خذلان بيرون كشند و از آن مىها جرعهها بچشند . . . و از آنچه معلوم مىشود كه اشعارى كه در اين كتاب مذكور است از قبيل شعرى نيست كه در شرع رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - آن را مذمّت كردهاند و باطل شمرده ، بلكه از قبيل دعا ومناجات است و ما هر يك از الفاظ مجازيه متداوله اهل معرفت را كه به منزله اصول است نسبت به ديگرها با بعضى از متعلّقان آن بيان كنيم كه اشاره به كدام معناست از معانى حقيقت تا كسى را كه آشنا به اصطلاح قوم نباشد فى الجمله آشنايى به معانى ابيات اين كتاب از اين راه حاصل گردد . . . والحمد للَّهتمام شد ديباچهء گلزار قدس .
مصحِّح پس از اين ديباچه ، " ختام ديباچه از نسخهء عصر مؤلّف " را مىآورد كه در هيچ يك از نسخ معتبر در دست مصحِّح اين ختام نيامده است . با تأمّل اندكى مىتوان دريافت كه اين ختام ، همان رسالهء مشواق فيض است كه مؤلّف در آن به معانى اصطلاحات عرفا مىپردازد . اصطلاحاتى چون رخ ، زلف ، خال ، خط ، چشم و . . . - مشواق ) .
فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 359
مساهمون: محسن ناجي نصرآبادى
ص٣٥٩