ترجمه كرده است . « 1 » محدث قمى عمر شصت و پنج سالهاش را در زهد و پارسايى و فقر ظاهرى و غنا و استغناى باطنى و اشتغال به علم و عبادت گذراند و 65 اثر ارزشمند علمى ، اعم از چاپ شده و نشده ، به عالم اسلام و دوستداران معارف و فرهنگ شيعى تقديم داشت .
شادروان محمود شهابى ، در مقدمهاى كه در سال 1327 ش . بر الفوائد الرضويه ( يكى از آثار مرحوم محدث قمى ، كه فرهنگ زندگىنامهاى است ) نوشته است داستانى دلنشين از پارسايى و طهارت روحانى و سلامت نفس ايشان نقل مىكند .
مىنويسد مرحوم حاج شيخ عباس ، به درخواست من و جمعى ديگر از شاگردان و دوستداران و معاشرانش ، پس از نفى و انكار ، سرانجام حاضر شد كه در ايام ماه رمضان نماز ظهر و عصر را در مسجد گوهرشاد به جماعت بخواند . يعنى امامت جماعت را عهدهدار شود . يك روز پس از خواندن نماز ظهر ، از خواندن نماز عصر خوددارى كرد و عذر خواست و به منزل خود رفت و ديگر به امامت جماعت نپرداخت . كراراً از او پرسيدم كه چرا از انجام اين امر خير تن زده است ، و جوابى نمىداد ، تا يك روز علت اصلىاش را محرمانه با ما در ميان گذاشت . گفت از همهمهء مردم فهميدم كه جمعيت كثيرى در نماز جماعت من حاضر مىشوند و اين براى نفس من خوشايند بود . لذا ديدم كه اهليت اين امر را ندارم و كناره گرفتم ( مقدمهء محمود شهابى بر فوائد الرضويه ، صفحهء « ج » ) .
مرحوم محدث قمى در همين كتاب الفوائد الرضويه در رديف « عباس » شرح حال خود را آورده است ، با اين وصف كه فروتنى ورزيده و از زندگى خود چيزى ننوشته و فقط آثارش را ياد كرده است . آغاز اين شرح احوال « خودنوشت » كوتاه از اين قرار است :
هامش
( 1 ) . اين ترجمه ، غاية القصوى نام دارد و بارها چاپ شده است . تنها بخش اندكى از اين ترجمه را محدث قمى انجام داده و عمدهء كار ترجمه را مرحوم سيد ابوالقاسم صفوى اصفهانى به سامان رسانده است . ( ويراستار )