به شرح حال و آثار پدر بزرگوارش ، اصلاحات و توضيحاتى وارد ساخته است ، عبارات مؤلف را چنين تكميل كرده است : « كتاب سفينة البحار و مدينة الحكم و الآثار و اين كتاب كبيرى است كه به منزلهء فهرست و مختصر مجلدات بحار [ الانوار مجلسى ] است ، به وضع عربى ، و به ترتيب تهجى ، اخيراً به طبع رسيده است . »
سفينة البحار فهرست موضوعى و الفبايى بزرگترين دايرة المعارف قديم شيعه يعنى بحار الانوار 110 جلدى علامه مجلسى است . و لطفش در اين است كه بر خلاف ساير فهارس كه يك مشت استخوان و اعداد و ارقام و رموز و اختصارات تحويل خواننده يا مراجعه كننده مىدهند ، اين فهرست ، فرهنگ است و شرح و بسط موجز هم دارد و در يك كلام ( در دو مجلد به قطع وزيرى مجموعاً در 1500 صفحه به خط نسخ ) جان و جوهر و عصاره و نقاوهء درياى معارف بحار الانوار است . اميد است محقق و ناشر صاحبدلى ، اين اثر را با حروفچينى جديد ، منتشر سازند و سود دنيا و آخرت ببرند . در بعضى منابع ( از جمله كتاب محدث قمى ، نوشتهء خليل عبداللَّهزاده ) تصريح شده است كه سفينه به فارسى ترجمه و چاپ شده است ( ص 72 ) ولى راقم اين سطور چنين ترجمهاى را رؤيت نكرده است . 4 ) مرحوم حاج شيخ عباس در قسمت چهارم ، از « كتابهاى ناتمام » و احياناً گمشدهاش ياد مىكند كه بالغ بر ده عنوان است . پس فهرستى كه خود مؤلف به دست مىدهد مجموعاً 57 اثر را در بر دارد . اما فهرست اعيان الشيعة شامل 65 اثر است ( 31 كتاب چاپ شده و 34 كتاب چاپ نشده ) ( اعيان الشيعة ، طبع دوم ، 7 / 425 ) .
مهمترين آثار مرحوم حاج شيخ عباس - غير از سفينه - عبارتند از : 1 ) نَفَس المهموم در مقتل حضرت سيد الشهداء عليه السلام كه قبول خاص و عام پيدا كرده است ، و چندين تصحيح و طبع و دو ترجمهء ارزشمند از آن در دست است : يكى ترجمهء شادروان آيت اللَّه شعرانى ، دوم ، ترجمهء آيت اللَّه شيخ محمد باقر كمرهاى به نام در كربلا چه گذشت ؟
2 ) منتهى الآمال در سيرهء چهارده معصوم عليهم السلام كه كتابى به اين اتقان و پراطلاعى و
شناخت نامه محدث قمى ( فارسى ) — صفحة 190
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص١٩٠