مضمونهاى تازه و ابتكارى قرآن و نيز تازگى اسلوب و شيوه بيان قرآن است كه ميان عربها سابقه نداشت .
مضامين موجود در ميان عرب قبل از اسلام بيشتر تفاخر به نياكان و تعريف از اسب و شمشير و چيزهائى از اين قبيل بود و شيوه بيان آنها نيز يا نثر بود و يا نظم اما قرآن هم از لحاظ مضمون و محتوا و هم از لحاظ شيوه بيان به صورت كاملا جديد و تازه ارائه شد ، بگونهاى كه مايه تعجب ادبا و سخنرانان و سخن شناسان آن زمان قرار گرفت . آنها مىگفتند : قرآن نه شعر است و نه نثر بلكه چيز ديگرى است .
اطلاق صفت " حديث " به قرآن در آيات متعددى آمده كه از آن جمله است :
فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً
« 1 » نزديكست كه اى پيامبر از شدت تأسف جان خود را به دنبال آنان هلاك كنى از اينكه آنان به اين حديث ايمان نمىآورند .
فَذَرْنِي وَ مَنْ يُكَذِّبُ بِهذَا الْحَدِيثِ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ .
« 2 »
كيفر كسانى را كه اين حديث را تكذيب مىكنند به من واگذار كن به زودى آنان را از جائى كه نمىدانند ، عذاب خواهيم كرد .
در آيهاى كه ذيلا مىخوانيم قرآن نه تنها حديث بلكه احسن الحديث و زيباترين سخن نو معرفى شده است كه بيانگر مجد و عظمت قرآن است :
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ
« 3 »
هامش
( 1 ) - سوره كهف ، آيه 6 .
( 2 ) - سوره قلم ، آيه 44 .
( 3 ) - سوره زمر ، آيه 23 .