باب دوم : استعاذه ، بسمله و تكبير در قرائت قرآن كريم
به سبب اهميت خاصى كه استعاذه و بسمله در تلاوت قرآن دارند دربارهء آن توضيح بيشترى لازم به نظر مىرسد .
الف - استعاذه : در لغت به معناى پناه بردن است . و مقصود از آن گفتن « اعوذ باللّه من الشّيطان الرّجيم » مىباشد ( يعنى از شر وسوسههاى شيطان رانده شده به ذات اقدس خداوند متعال پناه مىبرم ) . چنانكه خداى متعال در آيهء 98 سورهء مباركه نحل مىفرمايد :
فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ
يعنى هنگامى كه مىخواهى قرآن بخوانى ، از شيطان رانده شده به خدا پناه ببر . بنابراين قارى بايد پيش از شروع به تلاوت و استفاده از درياى بىكران الهى ( قرآن ) ، خود را آمادهء درك آيات نورانى آن سازد تا با اتكا به خداوند « جلّ شأنه » از وسواس شيطانى محفوظ بماند .
چنانكه حافظ شيرازى مىگويد :
دام سخت است مگر يار شود لطف خدا * ورنه آدم نبرد صرفه ز شيطان رجيم
بايد متذكر شد . پيش از تلاوت قرآن ، استعاذه مستحب است . و در نماز و هنگامى كه آهسته و به تنهايى قرآن مىخواند ، بهتر است استعاذه را آهسته انجام