انسانها همانگونه كه از نظر جسمانى و چهرهء ظاهرى به اشكال مختلفى خلق شده‌اند ، از چهره‌هاى روحى گوناگون و استعدهاى او متفاوت و روحيات مختلف نيز برخوردارند ، و كارخانهء خلقت همهء افراد را به يك شكل و طرح ، نساخته است ، بلكه دست تواناى قادر متعال ، تنوّع را در خلقت جسمى و روحى بشر لحاظ فرموده وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً « 1 » همين امر سبب گرديده تا انسانها هماره از يكنواختى بگريزند ، و خود را از قيد و بند چهارچوبهاى تنگ و كسل كننده برهانند . علّامهء محمّد تقى جعفرى مىگويد : « حيات انسانى با داشتن مغز و روان معتدل ، از يكنواختى ديدگاه ، احساس ركود و افسردگى مىكند ، اگر چه ديدگاه او زيباترين منظره طبيعى يا اثر هنرى باشد . » « 2 » اين روحيهء تنوّع طلب انسان ، متولّيان تعليم و تربيت را بر آن مىدارد تا متناسب با حالات و روحيات افراد ، از روشهايى پويا و متنوّع مدد جويند . كتاب تربيتى و انسان ساز قرآن نيز ، همواره از روشهاى مختلف تربيتى بهره جسته و معارف ژرف و عميق خود را در صورتهاى گوناگون و قالبهاى متنوّع عرضه داشته كه از اين روش به عنوان « تصريف آيات » « 3 » ياد نموده است . وَ كَذلِكَ نُصَرِّفُ الْآياتِ وَ لِيَقُولُوا دَرَسْتَ وَ لِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ « 4 » « و اين گونه آيات [ خود ] را گوناگون بيان مىكنيم تا مبادا بگويند تو درس خوانده‌اى ، و تا اينكه آن را براى گروهى كه مىدانند روشن سازيم . » و در جاى ديگر مىفرمايد :