برگشت آنها معلوم نشده باشد « 1 » .
2 - و نيز از زراره روايت مىكند كه از امام صادق ( عليه السلام ) سؤال كردم كه مراد از آيهء
« الزَّانِي لا يَنْكِحُ إِلَّا زانِيَةً »
چيست ؟ فرمود : آنان زنان و مردانى هستند كه مشهور به زنايند و با آن معروف شدهاند و امروز هم بدين منوالند پس هر فردى حد زنا بر او زده شده و يا مشهور به زنا باشد سزاوار نيست كه با آنها ازدواج گردد تا اينكه توبه آنان روشن شود « 1 » .
با اين حال تعدادى از علماء فتوا دادهاند به جواز نكاح زانيه با مرد غير زانى و همينطور بجواز عكس آن ولى مكروه دانستهاند و شايد اينان آيه شريفه را به كراهت حمل كردهاند چنانچه اخبار گذشته دلالت داشت .
مرحوم محقق حلى مىنويسد : كسى كه با زنى زنا كرده مىتواند با او ازدواج كند و او بر زانى حرام نمىشود و همين طور است ازدواج زنى كه مشهور به زنا است « 3 » .
و شارح كتاب در شرح خود مىنويسد : آنچه از مذهب اصحاب معروف است اينكه :
مناكحه و تزويج زانى مكروه است زيرا آنان ( علماء ) فتوا دادهاند به كراهت تزويج شخص فاسق بدون فرق بين زانى و غير آن « 4 » .
و اما اهل تسنن پس بزرگان آنان فتوا به جواز نكاح زانيه داده ولى مذموم دانستهاند .
ابن رشد مىنويسد : در تزويج زانيه اختلاف شده و بيشتر علماء ، آن را اجازه دادهاند ولى عدهء ديگرى آن را ممنوع دانستهاند . تا اينكه مىگويد : وجه كراهت اين تزويج ، اينكه جمهور علماء ، آيهء شريفه را به كراهت حمل كردهاند به جهت حديثى كه از پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) وارد شده كه كسى از آن حضرت پرسيد كه مرا زوجهاى است كه دست هيچ لمس كنندهاى را رد نمىكند ( كنايه از زنا است ) فرمود : طلاق بده . عرض كرد : به او علاقه دارم . فرمود : پس نگه دار « 5 » .
و اما در مسئله دوم يعنى جواز ازدواج مرد مسلمان زانى با زن مشرك و يا ازدواج زن زانيه مسلمان با مرد كافر هر گاه آيه سورهء نور بر آن دلالت داشته باشد پس ناسخ آن يكى از اين دو آيه است يا آيهء شريفه
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ »
هامش
( 1 ) وسائل ج 4 ، ص 335 .
( 3 ) شرايع ، النكاح ، ط قديم ، الفصل الرابع ، المقصد الثانى فى مسائل تحريم العين ، ص 180 .
( 4 ) جواهر ، طبع جديد ، ج 29 ، ص 441 .
( 5 ) بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 39 .