ابو الاسود ، علم فرا گرفته بودند و نقطههايى كه در قرآنها قرار مىدادند رنگ آن به رنگ معمولى آن زمان كه با رنگ قرآن شريف فرقى نداشت ، بوده است و اين عمل آنها به اين جهت بود كه با نقطههايى كه استادشان در قرآن شريف گذاشته بود مخلوط نشود « 1 » .
و معروف اين است كه : ابو الاسود نقطههاى قرآن را ( عوض حركات ) با رنگى كه قرآن شريف با آن نوشته مىشد نمىنوشت چنانچه جرجى زيدان نوشته است . و اضافه مىكند :
ما در دار الكتب مصر ، قرآنى را مشاهده كرديم كه در مسجد عمرو ، در جنب قاهره يافت شده و آن قديميترين قرآنها در عالم است كه بر پوست نوشته شده و رنگ خط آن سياه است ولى در آن ، نقطههاى قرمز مشاهده مىشود كه علامت حركات است پس نقطه در بالاى حرف فتحه ؛ و در پائين حرف كسره ، و در روبروى آن ضمه ، محسوب مىشود همانطور كه ابو الاسود وضع كرده بود « 2 » .
زرقانى نيز چنين نوشته است ، و نيز مىنويسد : حجاج ، به دو شخص جليل ، نصر بن عاصم ليثى « 3 » و يحيى بن يعمر عدوانى ، دستور داد تا آن مشكل را بر طرف كنند « 4 » .
2 - از ابن خلكان نقل شده : ابن سيرين داراى قرآنى منقوط بوده كه به وسيله يحيى بن يعمر نقطه گذارى شده بود « 5 » .
3 - جرجى زيدان مىنويسد : حجاج ، به نصر دستور داد تا قرآن را علامت بگذارد و مىگويد : ظاهرا اين نقطهها به منزله اعجام و نقطه بود كه نويسنده توسط آنها ، حروف متشابه ( مانند ج ، خ ) را علامت گذارى مىكرد و نصر ( بن عاصم ) در قرآن شريف نقطه نگذاشت جز عدهاى از حروف را كه زياد مورد اشتباه بودند « 6 » .
4 - ابو احمد عسكرى مىنويسد : مردم در مدت چهل و اندى سال با قرآنهاى عثمان
هامش
( 1 ) مفصل در تاريخ عرب ، ج 8 ، ص 187 .
( 2 ) تاريخ تمدن اسلامى ، ج 3 ، ص 61 .
( 3 ) نصر بن عاصم يكى از قراء ، بصره بود كه از ابو الاسود و يحيى بن يعمر علم فرا گرفته بود و ابو عمرو بن علا از او علم خود را اخذ نمود . و نصر در سال 89 هجرى وفات كرده است . بغية الوعاة ص 403 .
( 4 ) مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 399 .
( 5 ) وفيات الاعيان ، ج 6 ، ص 175 .
( 6 ) تاريخ تمدن اسلامى ، ج 3 ، ص 62 .