دستهء نخست
چگونگى گزينش آيات و ترجمهها
از آغاز كتاب تاكنون ما البته جز نقد و بررسى ترجمههاى قرآنى و مقايسه ميان آنها كارى انجام ندادهايم . اما در واقع ، شيوهء كار ما چنين بوده است كه نخست نثر هر كتاب را بهطور مستقل از ديدگاه زبانشناسى تاريخى بررسى كردهايم ، سپس ترجمههاى آن اثر را با كهنترين ترجمهء قرآن كريم ، يعنى ترجمهء رسمى سنجيده مقدار نزديكى و دورى آنها را نسبت به يكديگر معين كردهايم .
از سوى ديگر ، هرچه برگزيدهايم ، به غرض بوده است . يعنى اگر مثلا مىخواستيم نشان دهيم كه ترجمهء قرآن شمارهء 4 به شدت تحت تأثير ترجمهء رسمى قرار دارد ، ناچار متونى را كه اين غرض را حاصل مىكرد برمىگزيديم ، به همين جهت در مورد هر كتاب ، آيات و ترجمههاى گوناگون عرضه گرديده است .
اين احوال ما را از دو كار اساسى بازمىداشت . نخست آنكه ديگر نمىتوانستيم ترجمههاى مشهور فارسى را در يك جا گرد آوريم و آنها را ، در فضايى باز و با ديد كلى ، باهم بسنجيم . ديگر آنكه پژوهنده بيشتر دوست دارد بداند كه آن بزرگان ، از مضايق زبان عربى چگونه بيرون آمدهاند . زبان عربى انبوهى تركيب و ساختار جملهاى دارد كه خاص اقوام سامى است ؛ قيدهاى اين زبان همه بهگونهاى شكل مىيابند و در جمله جلوه مىكنند كه در زبانهاى هند و اروپايى مانند ندارند ، و بيشتر در اين احوال است كه مترجم دچار سرگردانى مىشود .