فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى ) — صفحة 20

. شاهزاده‌اى از مردم افسوس بود كه بر مبناى اكثر روايات در 500 ق . م شهرت داشته است و به سبب سخنان رمزآميز و غامض و نامأنوسش به « هراكليتس تاريك » شناخته مىشد . به نظر او جهان حقيقتى است حاصل از « صيرورت مستمرّ » . كثرت و تعداد اشيا عين وحدت آنها و تباين و تضادّشان عين سازگارى است ، و وجود تمامى موجودات حاصل اين تباين و تضادّ بين اضداد است . مذهب « امتزاج اضداد » جزئى از فلسفهء هراكليتس است . او مىگفت جنگ ، پدر تمام چيزهاست و هستى عالم همان جنگ اجزاى آن است و اگر جنگ به پايان برسد عالم هم به پايان مىرسد و خوشى عالم در همين جنگ و تباين است . « بيمارى ، تندرستى را خوش و مطبوع مىكند و گرسنگى ؛ سيرى را و خستگى ، استراحت را » . « 1 » او مىگفت مقصد صيرورت مستمرّ جهان « عقل » است . در جهانبينى او ، آتش جايگاه خاصّى دارد و آن همان موجود يگانهء ازلى است كه همواره دگرگونى مىپذيرد و