2 . سقراط ، افلاطون ، ارسطو ( قرن پنجم و چهارم ق . م ) 3 . از مرگ افلاطون تا آغاز فلسفهء نو افلاطونى ( از پايان قرن چهارم ق . م تا قرن سوم . م ) 4 . نو افلاطونى ( از قرن سوم تا ششم . م ) دورهء بحثهاى دينى بر مبناى تصوّف . شيخ اشراق - رحمه اللّه - در آثار خود علاوه بر افلاطون و ارسطو از كسانى همچون هرمس ، آغاثاذيمون فيثاغورس ، انباذاقلس ، سقلبيوس ، هرقليطوس و ذيمقراطيس با تعظيم و احترام خاصّ ياد كرده ، هرمس را پدر حكما خوانده و زمان آغاثاذيمون را قبل از او دانسته است . افلاطون را حكيم الهى و فرمانرواى مطلق حكمت ناميده است و براى اين حكما ، قدر و منزلتى بسيار والاتر از فلاسفهء دورهء اسلامى همچون ابو نصر فارابى و ابو على سينا قائل شده است و هشدار مىدهد كه مبادا گستاخى اين اسلاميّون با فيثاغورس ، تو را از راه به در برد ؛ زيرا اينها هر چند بسيار خوب مسائل را شرح داده و موشكافى كرده‌اند ، امّا بر بسيارى از اسرار نهانى كلام اين حكماى اوايل بويژه انبيا آنها وقوف نيافته‌اند ، زيرا بيشترين كلام اين قوم بر رمز و مجاز بوده است . « 1 » اينك بر اهمّ مبانى فلسفى بعضى از فلاسفه و متفكّران اين ادوار چهارگانهء يونان بويژه آنهايى كه اسمشان در آثار سهروردى آمده است و يا در فلسفهء او تأثير خاصى داشته‌اند به خصوص افلاطون و فلوطين نظرى سريع و گذرا خواهيم داشت .