پنج رساله ( فارسى ) — صفحة 2

از اين منتخب پيداست كه ابن سينا لغات را بر حسب موضوع مرتب كرده بوده است ، چنان كه در اين رساله فصولى در فرق مذهبي ، جنّ و أنواع آن ، كتب انبياء ، قضا و قدر ، صحابهء پيغمبر ، مهاجرين و انصار و زهد و عبادت ديده مىشود . فصل قضا و قدر را ظاهرا ابن سينا به صورت رسالهء جداگانه نيز انتشار داده است ، زيرا عين آنچه در اين منتخب آمده ضمن مجموعه‌اى متعلق بكتابخانهء اياصوفيهء إسلامبول ( شمارهء 4849 ) نيز كه آقاى دكتر يحيى مهدوى ، استاد فاضل دانشگاه ، از آن عكس گرفته‌اند به صورت مستقل ديده مىشود . اما همين فصل بصور ديگر نيز در آثار شيخ آمده . چنان كه در دو مجموعهء خطى ، از نسخ اهدائى آقاى سيد محمد مشكاة بدانشگاه تهران ، اين فصل در ضمن جوابهائى كه ابن سينا بسؤالات شيخ أبو سعيد أبى الخير داده است مندرج است « 1 » . در مجموعهء خطى متعلق بكتابخانهء مدرسهء سپهسالار ، بشمارهء 1216 ، اين فصل جزء رساله‌اى است كه عنوان آن چنين است : « رسالة في القضاء و القدر و المشيّة للشيخ الرئيس قدس اللّه سره » ، و به اين عبارت آغاز مىشود : « سأل بعض الناس الشيخ الرئيس أبى علي بن سينا عن معنى القول القول الصوفية : من عرف سرّ القدر فقد الحد » .