پنج رساله ( فارسى ) — صفحة پيشگفتار 10

فارابى و ابن سينا بود در خراسان منتشر شد . « 1 » با وجود اينكه غزّالى كتاب تهافت الفلاسفه را در ردّ بر عقايد و افكار فيلسوفان مشّائى نوشت و لبهء تيز تيغ آن متوجّه دو شخصيّت بزرگ فلسفي ، فارابى و ابن سينا بود ، كمتر فيلسوف و متكلّمى را در حوزهء علوم و تمدّن اسلامى مىتوان يافت كه تحت تأثير ابن سينا قرار نگرفته باشد ، از شهرستانى و فخررازى و نصير الدّين طوسى گرفته تا نسفى و ايجى و تفتازانى . در آثار همهء اينها ردّ پاى ابن سينا و فلسفهء سينوى به نحو آشكار مشاهده مىشود . شهرت شفاى ابن سينا بسيار زود از دامنهء حوزه‌هاى علمي شرق تجاوز كرد و در مدارس مغرب زمين گسترش يافت . هنوز يك قرن از وفات ابن سينا نگذشته بود كه ترجمه‌هاى پاره‌اى از شفاى أو آغاز شد و به سرعت در عاصمه‌هاى بزرگ اروپايى راه يافت و اين نفوذ چنان بود كه در اوائل قرن سيزدهم ، مكتب « سينوى لاتينى » در برابر « ابن رشد لاتينى » كاملا چهرهء خود را نمايان ساخت و بزرگانى همچون روجر بيكن « 2 » و البرت كبير « 3 » به آثار علمي ابن سينا توجّه خاصّى مبذول داشتند و بزرگانى ديگر همچون گيوم دورونى « 4 » و توماس اكويناس « 5 » از ترس نفوذ أو در صدد معارضه و ردّ و نقض أو برآمدند و اين نشان‌دهندهء اثر عميق ابن سينا در حركت فكرى گستردهء دانشمندان دين و فلسفه در زماني است كه فلسفهء مدرسه‌اى ( اسكولاستيك ) در اوج ترقّى و تعالى خود بوده است . مسائلى كه ابن سينا در الهيّات شفا دربارهء ذات و صفات واجب الوجود و كيفيت صدور عالم از أو و رابطهء خالق با مخلوق و همچنين نحوهء توفيق ميان عقل و نقل بيان