ج 3 ش . . . و 414 ) گذشتند « 1 » - مىرفت و در زمان كمى ترقى كامل نموده ، و در سنه 1291 مجاز شده و بتأليف پرداخت ، و بعد از چندى براى امر معاش بمضيقه افتاد و چون به جهت عزت نفس تحمل برخى امور را نكرد كارش بعسرت كشيد و مزاجش عليل شد ، پس ناچار در سنه 1266 بيزد باز آمد و آنجا بتدريس پرداخت و سمت رياست بر همه علماء آن بلد بهم رسانيد ، و اخيرا بطورى طرف توجه فرمانداران يزد گرديد كه غالبا در امور سياسى او را مدخليت مىدادند و بر رأى او اعتماد مىكردند .
و بههرحال ، وى چندين جلد كتاب تأليف كرده : اول پنج جلد در « فقه » . دويم دو جلد در « اصول » . سيم « شرح بر حاشيه چغمينى » چنانكه در « تاريخ يزد » نوشته و ظاهرا بايد « حاشيه بر شرح چغمينى » باشد . چهارم « شرح شرايع » .
و چندين نفر در نزد او درس خواندهاند : اول آقا سيد احمد مدرس . دويم حاجى شيخ عبد الكريم يزدى كه در ( 1276 ) بيايد . سيم شيخ محمد متخلص به پريشان تفتى « 2 » .
و او در ماه جمادى الاولى سنه 1346 هزار و سيصد و چهل و شش ، چنان كه در « آينه دانشوران : 34 » فرموده - مطابق ( ابان - آذر ) ماه باستانى - وفات كرد و در يزد در حرم امامزاده محمد مكنى به ابو جعفر - كه در ( 1288 ) بيايد - دفن شد .
و چندين فرزند پسر و دختر از او باز ماند : اعلم و اكبر همه آقا سيد محمد آية اللهى كه عالم و فاضل و سردفتر يكى از دفاتر اسناد رسمى در يزد است . و سايرين هم از فضائل پدر بىبهره نيستند .
هامش
( 1 ) در اين تاريخ ( 14 حجه 95 ) كه پاكنويس مطالب به اينجا رسيده براى تعيين شماره رديف عنوان مرحوم شيخ محمد حسين كاظمينى به جلد سوم چاپى كتاب مراجعه و چون شرح حال او را نيافتيم بنسخه اصل نگاه كرديم معلوم شد كه متأسفانه جناب معلم بهنگام پاكنويس كردن مطالب سال ( 1230 ) سهوا چهارده عنوان را از قلم انداختهاند كه از جمله ترجمه مرحوم شيخ محمد حسين مذكور است ، بناچار شرح حال آن مرحوم به سال فوت او كه در ( 1308 ) بوده منتقل گرديد و 13 نفر ديگر نيز هريك در سال وفات و يا در استدراكات ذكر خواهند شد ، انشاءالله تعالى ، و اللّه العاصم . م .
( 2 ) بهطورىكه در « فرهنگ سخنوران » گفته پريشان تفتى نامش شيخ محمد ملقب به محقق و تا سال 1317 در قيد حيات بوده و در « تاريخ يزد : آتشكده يزدان » آيتى و جلد نهم « الذريعة » عنوان شده است . م .