حكيمى بلندپايه و رياضىدانى پرمايه گرديد ، و كتب چندى در فلسفه و نجوم تأليف كرد و شهرتى زايدالوصف بهم رسانيد ، و آخر در شنبه چهاردهم ماه ذى القعدة الحرام سنه 1343 هزار و سيصد و چهل و سه - مطابق 16 خردادماه باستانى - وفات كرد « 1 » .
* ( 911 - وفات شيخ محمد عابد سندى سنى ) *
شيخ محمد عابد از نژاد ابو ايوب انصارى است ، و ابو ايوب مرقوم كه نامش خالد 43 بن زيد 42 بن كلب 41 بن ثعلبه 40 بن عبد اللّه 39 بن عوف 38 بن غنم 37 بن مالك 36 بن تيم اللّه 35 ( نجار ) بن ثعلبه 34 بن عمرو 33 بن معاوية 32 بن عمرو 31 مزيقياء يعربى است ؛ از اجلهء اصحاب حضرت رسول ( ص ) است ، و در سنه 51 در قسطنطنيه شهيد شده و همان جا در پاى سور آن شهر مدفون و اينك قبر وى در آن ديار معروف است .
و شيخ محمد عابد از محدثين علماء عامه و كتابى بنام « حصر الشارد » تأليف و در اين سال وفات كرده و در بقيع دفن شد « 2 » .
هامش
( 1 ) چون تولد او مردد ما بين اين سال و سال 1258 است بايد شرح احوالش در سال وفاتش نوشته شود . يادداشت مؤلف . چون برحسب معمول در سال وفات نيز اشارهئى خواهد شد لذا ما لزومى در جابجا كردن اين شرح حال نديديم . م .
( 2 ) شرححالى اجمالى صاحب عنوان در كتاب « الاعلام 7 : 49 » تأليف زركلى مذكور و مآخذ آن نيز در ذيل همان صفحه ياد شدهاند ، و اينك بنقل برخى از مطالب الاعلام مبادرت مىشود :
محمد عابد بن احمد بن على بن يعقوب سندى انصارى ، فقيه حنفى ، داناى بحديث و از قاضيان . محمد على باشا والى مصر به او منصب رياست علماء مدينه منوره داد و او بدانجا ساكن شد و در همان شهر از دنيا رفت و فرزندى باز نگذارد . محمد عابد نخستين كسى است كه كتاب « تحفة المؤمنين » طب را بيمن برد . او كتابخانه نفيسى گرد آورد و در مدينه آن را وقف كرد . از تأليفاتش : 1 - « حصر الشارد فى اساتيد محمد عابد » . 2 - « المواهب اللطيفة على مسند الامام ابى حنيفه » . 3 - « شرح بلوغ المرام ابن حجر » . 4 - « طوالع الانوار على الدر - المختار » . 5 - « منحة البارى بمكررات البخارى » و 6 - « ترتيب مسند الامام الشافعى » .
انتهى مختصرا . م .