تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1535

مساهمون:

ص١٥٣٥
و او در اين سال - چنان‌كه در پاورقى جزء سيم كتاب « كربلا فى التاريخ » تأليف سيد عبد الرزاق آل وهاب نوشته - در شيراز متولد شده ، و پس از تحصيلات در شيراز در سنه 1271 با پدر و برادر خود ميرزا محمد على بكربلا رفت و مدتى خدمت فاضل اردكانى درس خواند . و بعد از وفات وى بسامره رفت و ساليانى در مجلس درس ميرزاى شيرازى بسر برد چندان‌كه از وجوه تلامذهء وى معدود گرديد ، و بعد از وفات او در سامره بتدريس پرداخت ، و اگرنه وجود آخوند خراسانى بود چنان مىنمود كه پس از ميرزا رياست علمى شيعه بوى مىرسيد . و به‌هرحال ، در سامره مرجعيت و متبوعيتى مهم برايش فراهم شد و اهل علم از هرجا فيض تدريسش را غنيمت دانسته بحوزه‌اش حاضر شدند . و پس از وفات آخوند گرچه مرحوم آقا سيد محمد كاظم شهرت و رياستى تمام داشت لكن حاجى ميرزا محمد تقى نيز تقريبا رئيس فرقه شيعه گرديد ، تا اينكه پس از احتلال با شاگردان خود در شنبه 18 صفر سنه 1336 از سامره بكاظمين رفت و مدتى در آنجا بامامت و تدريس پرداخت ، آنگاه بكربلا رفت و تا آخر عمر در آنجا اقامت داشت . و او اگرچه از كثرت مرجعيت بتأليف نمىتوانست بپردازد لكن بازهم كتبى تأليف كرده ، از اين قرار : اول « تعليقه بر مكاسب و بيع شيخ انصارى » . دويم « حواشى بر برخى از رسائل عمليه » . سيم رسالات منفرده براى مقلدين . چهارم « شرح ارجوزهء رضاع آقا سيد صدر الدّين عاملى » . پنجم قصائد فاخره در مدايح ائمه ( ع ) . ششم « رسالهء در خلل » . هفتم « رسالهء در نماز جمعه » چنان كه در « علماء معاصرين : 122 » نوشته ، و در « فهرست كتابخانه رضويه 5 : 539 » فرمايد كه اين دو كتاب از افادات او و تأليف شاگردش شيخ محمد كاظم شيرازى است ؛ چنان‌كه در « الذريعة 6 ش 1216 » كه « حاشيه مكاسب » را اين‌طور دانسته در « فهرست » مدون و مؤلف آن را هم شيخ محمد كاظم را نوشته غير از « حاشيه مكاسب محرمه » . و چندين نفر از علماء عصر از شاگردان اويند يا از او روايت مىكنند ، و از آن جمله از روات او ميرزا محمد على اردوبادى ( 1312 ) است . چنان كه خود هم از مرحوم حاجى ميرزا حسين خليلى روايت مىنمايد . و بالاخره ، او در شب چهارشنبه سيم ماه ذى الحجة الحرام سنه 1338 هزار و سيصد