تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1225

مساهمون:

ص١٢٢٥
و ترويجات مسائل در آنجا از وى بسيار شده ، و اينك اسامى تأليفات او با ملاحظهء مجلدات متفرقهء « الذريعة » به ترتيب حروف اوائل اسماء آنها : اول كتاب « انيس المشتغلين » در حكايات طريفه و مفاكهات ظريفه و در اواخرش بعضى از مطالب فقهيه و كلاميه « 1 » . دويم كتاب « البحر الزاخر » در فقه استدلالى بطور بسط و تفصيل ، در چندين مجلد بدين نحو : مجلدى در نماز مسافر ، زياده بر بيست هزار بيت . دو جلد در ابواب نكاح ، قريب چهل هزار بيت . جلدى در رضاع ، پانزده هزار ، و در طلاق دوازده هزار . و جلدى در ديات ، و به همين قياس ساير مجلدات و ابواب آن . سيم كتاب « البدر الباهر » در تفسير بعضى از آيات متعلقه بقصص سپس شرح پاره‌ئى از أحاديث مشكله ، پس ذكر بعضى مسائل هيئت ، آنگاه حاشيه بر باب همزه از كتاب « مغنى » . چهارم كتاب « تبصرة المستبصرين » در مسئله امامت و اثبات آن به ادلهء محكمه براى امير المؤمنين ( عليه السلام ) كه فرزندش ميرزا محمد حسين در پشت « مجمع العرائس » ( كه اينك بيايد ) نوشته كه : كتابى در امامت مانند آن نوشته نشده ، و آن مشتمل بر مقدمه و هشت باب و خاتمه است . پنجم كتاب « تكملة القواعد الدينية » در شرح « قواعد » علامه ، چنان كه در « الذريعة » است ، و در « روضات » در تعليقه بر آن كتاب فرموده . ششم « جوابات مسائل » غفيره عامة البلوى كه در « روضات » بعنوان « اجوبه مسائل » ذكر كرده ، و در « الذريعة 1 : 277 » ذكر اجوبهء مسائل را حواله بعنوان جوابات المسائل فرموده ، و در ( ج 5 ص 213 ) شرحى نوشته بمفاد اينكه مقصود از جوابات المسائل يا سؤال و جواب كتابى است كه بسيارى از اصحاب ما خصوصا فقها آن را دارند و آن اينست كه خود مؤلف يا ديگرى بدستور او سؤالات و استفتائاتى را كه در أزمنهء متطاوله از او بتدريج پرسيده شده با جوابات آنها در مجلدى جمع و تدوين نمايد ، و تعبير از آن بيكى از اين دو عنوان ، و غالبا بسؤال و جواب مىشود ، و ما همهء اين انواع را بعنوان سؤال و جواب در حرف سين مىآوريم
هامش
( 1 ) نسخه آن نيز در كتابخانه مذكور موجود مىباشد . م .