تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 238

مساهمون:

ص٢٣٨
اول : « ارجوزه‌ئى در اصول فقه » . دويم : « ارجوزه‌ئى در صلوات مندوبه » . سيم : « ارجوزه‌ئى در معانى و بيان » . چهارم : « ارجوزه‌ئى در منطق » . پنجم : « ارجوزه‌ئى در نجوم » . ششم : « ارجوزه‌ئى در هيئت » بنام « زهرة الحسن » كه آن را براى برادر خود محمد حسن بنظم آورده ، و در « الذريعة » آن را ذكر نكرده ، بلكه در مجموعه در آخر منظومات آورده . انجام آن غرهء ع 1 سنه 1260 . اما تفصيل منظومات با ملاحظهء عدد اين شش ارجوزه ؛ بدين‌ترتيب است : هفتم : « عقد الثريا » كه چهارده نوع از شعر است . نخست يك بيت ، و بعد از آن دو بيت ، و بعد سه بيت ، و هكذا تا آخر كه 14 بيت آورده ، و در اول هريك از اين‌ها آيه‌اى يا جمله‌اى يا جمله‌هائى كه حتى الامكان مكرر هم نشده از قرآن مجيد آورده كه 1 - دلالت بر عدد يك و 2 - بر دو ، و هكذا تا 14 كه دلالت بر چهارده است مىنمايد ، ليكن 13 ، چهارده بيت و 14 هشت بيت است كه كلا 120 مىشود ، و بدين نحو منظومهء يكم تمام شده ، و انجام آن سنه 1240 است ، و بازهم در ضمن آن و ساير منظومات بعضى از صنايع بديعيه را به كار برده ، مانند اينكه أواخر بعضى را بحروف نورانيه ختم كرده و غيره ، و براى هر منظومه‌ئى در ديباچه ، مانند اول ، نامى جدا ، و در آخر ؛ تاريخ نظم را ذكر كرده ، و در همهء اقسام ابيات چهارده‌گانهء همهء منظومات ؛ كلماتى آورده كه عدد 14 بوجود آمده . هشتم : « السبع المثانى » كه در آن سيزدهم همان 13 بيت ، و چهاردهم 14 بيت است ، و كلا 105 بيت مىشود . انجام آن 14 ج 1 سنه 1240 . نهم : « قلائد النحور » كه 14 قصيده و هر قصيده‌ئى هفت بيت است كه كلا 98 بيت بشود ، و آنها را از غرهء ع 1 سنه 1249 تا 14 روز ؛ هرروزى يك قصيده بنظم آورده . دهم : « فرائد » كه يك قصيده است شامل 14 بيت ، و در هر بيتى ذكر 14 معصوم عليهم السلام شده . نظم آن سنه 1239 . يازدهم : « لآلي البحرين » براى زينت نحرين كه 14 قصيده و هر قصيده‌ئى 14 بيت است كه كلا 196 بيت بشود . انجام نظم آن‌ها روز يكشنبه 14 ج 1 سنه 1249 . دوازدهم : « مدايح الولاة » كه 14 قصيده است و هر قصيده‌ئى 14 بيت و دو قصيدهء ميانى هريك شامل 14 معجزه ؛ براى هريك از ائمه عليهم السلام يك معجزه مىباشد ، و آن بنام محمد شاه است ، و در مدت چهارده روز ، هرروزى يك قصيده بنظم آورده كه آخر آنها 27 رجب سنه 1250 بوده . سيزدهم : « مناقب الهداة » كه نيز 14 قصيده است ، و پنج قصيدهء از