تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 196

مساهمون:

ص١٩٦
اين شاگردان و روات از صاحب عنوان كه عدهء آنها زياده بر هفتاد نفر مىشود ، چنان‌كه مكرر اشاره كرده‌ايم مستخرج از « فهرس الفهارس » و بعضى از مواضع متفرقهء « تاج العروس » و غيره است . و با ملاحظه عدهء آنها با عدهء اساتيد و مشايخ و عدهء تأليفات و ساير احوال و اخلاق وى ؛ بلندى مقام او در علماء اسلام به خوبى واضح مىشود ، ليكن بااين‌همه چنان‌كه در بسيارى ديگر از بزرگان نيز ديده مىشود ، هماره در رنج و آزار حساد بوده و دعائى كه در ديباچهء « نصاب » براى أبو نصر ناظم آن شده دربارهء اين سيد جليل به عمل آمده ؛ در « فهرس الفهارس 1 : 412 » فرمايد : بعضى از معاصرين وى را حسد به جائى رسيد كه دربارهء « شرح قاموس » اين اشعار را گفته :
أقول لشارح القاموس لما * أتى فيه بشبه الفارسية لقد شبهت مجد الدّين قوسا * فأحدث فيه شبه الفارسيه فليتك أن تكون امام نحو * فتحسن ما بمتن الاجرومية تفوز من الاجور بضرب عشر * بعشرتم ذاك الاجرمية !
و مسند معمر ابو محمد عبد الكبير بن مجدوب در جواب اين اشعار فرموده :
أقول لشارح القاموس لما * أتى فيه بعقيان و در به نيت وقاية للدين قوسا * وقاك اللّه من سوء و ضر
انتهى . و مقصود از قوس در اين كلمات هر دو هلالى مىباشد كه وى در « تاج العروس » آنها را در طرفين عبارات متن قرار داده و بدانها متن و شرح از يكديگر متمايز شده ، و از اينجا معلوم مىشود كه وى خود اين علامت را براى امتياز قرار داده ، و احتمال اينكه خود بعلامتى ديگر تعيين نموده و ديگران در موقع استنساخ تغيير داده‌اند ؛ باطل خواهد بود . و بالاخره ، بعضى ديگر ، برعكس فرقهء اول بعلو مقام و مرتبه او اذعان نموده تا آنجا كه وى را مجدد سر مائهء دوازدهم نوشته‌اند ، و در « فهرس الفهارس 1 : 412 » فرمايد كه : شهاب مرجانى در « وفيات الاسلاف » و صاحب « عون الودود » بر « سنن ابى داود » صاحب ترجمه را از مجددين محدثين بر سر مائهء دوازدهم شمرده‌اند و شاگرد او بربير