و مدتى در لاهيجان در خدمت سيد محمد لاهيجانى و غير او درس خوانده ، تا در علوم نقليه و فنون عربيه و ادبيه تبحرى تام بهم رسانيده آنگاه بمشهد مقدس رفت ، و آنجا در نزد ملا رفيعا گيلانى علوم فقه و اصول و رياضى و معقول و غيره را تكميل كرد . پس در سنه 1196 بنجف رفت و آنجا توطن اختيار نمود ؛ و وى كتابى دارد در تفسير كه حاوى نكات بديعه مىباشد ، و در اين سال پس از مدت هشتاد و شش سال قمرى عمر در كربلاى معلى برياض اعلا خراميد ، و شاگردش مرحوم ميرزا حسن زنوزى كه در 1223 بيايد در تاريخ وى فرموده :
چو شد عبد النبى آن معدن فضل * از اين وحشتسرا بر خلد هارب
ز فوتش گشت غارب مهر افضال * ازآنرو سال فوتش گشت : غارب
و فرزندانش آقا احمد و آقا نقى در 1232 و 1264 بيايند .
* ( 86 - تولد مرحوم حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك - ره ) *
وى فرزند مرحوم حاجى ابراهيم خان اعتماد الدوله شيرازى است كه در ( ص 56 ) گذشت ، و خود از اعيان و رجال كاردان و خيرمند زمان خويش بوده كه در اين سال ، چنانكه در « فارسنامه 2 : 49 » نوشته متولد شده ، و در سنه 1273 ، چنانكه در جلد قاجاريه « ناسخ :
695 » نوشته لقب صاحبديوان يافت ، و در سنه 1279 متولىباشى مشهد گرديد ، و پس از مدت هفتاد و نه سال قمرى عمر ، در سنه هزار و دويست و هشتاد و دو در مشهد مقدس وفات كرد ، و در مسجد پشتسر در درگاه طرف شمال شرقى دفن شد ، و پس از خود فرزندان چندى باز نهاد .
از آن جمله : يكى مرحوم ميرزا على محمد خان قوام الملك كه در 1268 بيايد . و ديگر : ميرزا فتحعلى خان صاحب ديوان كه وى در سنه 1236 متولد شده ، و در سنه 1308 چنانكه در « منتخب التواريخ : 426 » نوشته متولى مشهد گشته ، و پس از مدت 78 سال عمر در سنه 1314 وفات كرده و در مشهد دفن شد ، و نوادهاش خان بابا خان فرزند ميرزا محمود خان صاحب ديوان فرزند فتحعلى خان مرقوم ؛ در دورهء سيم مجلس شوراى ملى وكيل بوده ، و فرزند ديگر ميرزا فتحعلى خان كه برادر ميرزا محمود خان باشد ؛ ميرزا حسين خان مؤتمن الملك است كه در « فارسنامه 2 : 50 » عنوانى دارد ، و مادر او خرم بهار